{"id":227,"date":"2020-09-28T01:54:24","date_gmt":"2020-09-27T22:54:24","guid":{"rendered":"http:\/\/vezirhukuk.com\/?page_id=227"},"modified":"2020-12-02T15:01:16","modified_gmt":"2020-12-02T12:01:16","slug":"iscilik-alacaklari","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/iscilik-alacaklari\/","title":{"rendered":"\u0130\u015e\u00c7\u0130L\u0130K ALACAKLARI"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<strong>\u0130\u015e\u00c7\u0130L\u0130K ALACAKLARINA DAYALI DAVALAR<\/strong><\/p>\n<p><strong>I. \u0130\u015e S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130 NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i\u00a0ve i\u015fveren aras\u0131nda imzalanan, i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 i\u015fverenin de \u00fccret \u00f6demeyi \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6zle\u015fmedir. \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri belirli ya da belirsiz s\u00fcreli yap\u0131labilir. Bu s\u00f6zle\u015fmeler her iki taraf da bor\u00e7 y\u00fckleyen s\u00f6zle\u015fmelerdir. \u0130\u015f hukuku i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131ndaki ili\u015fkinin d\u00fczenlendi\u011fi hukuk dal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f hukukun do\u011fu\u015funun sebebi i\u015f ili\u015fkisinde daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz konumda olan i\u015f\u00e7inin haklar\u0131n\u0131 korumakt\u0131r. Bu nedenle i\u015f hukukunun amac\u0131 i\u015f\u00e7inin korunmas\u0131d\u0131r. \u00a04857 Say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu h\u00fck\u00fcmleri i\u015f\u00e7i lehine d\u00fczenlenmi\u015f ve i\u015f\u00e7iye geni\u015f haklar tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>II. DENEME S\u00dcRES\u0130 NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n<p>Deneme s\u00fcresi 4857 Say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu\u2019nun <strong>\u201cDeneme s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 15. Maddesinde<\/strong> d\u00fczenlenmi\u015ftir. An\u0131lan H\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201cTaraflarca i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine bir deneme kayd\u0131 konuldu\u011funda, bunun s\u00fcresi en \u00e7ok iki ay olabilir. Ancak deneme s\u00fcresi toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleriyle d\u00f6rt aya kadar uzat\u0131labilir. Deneme s\u00fcresi i\u00e7inde taraflar i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini bildirim s\u00fcresine gerek olmaks\u0131z\u0131n ve tazminats\u0131z feshedebilir. \u0130\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnler i\u00e7in \u00fccret ve di\u011fer haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>III. \u0130\u015e\u00c7\u0130N\u0130N \u0130\u015e S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130NE DAYALI BOR\u00c7LARI<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u0130\u015f G\u00f6rme Borcu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015f\u00e7inin en temel borcu i\u015f g\u00f6rmedir.\u00a0 \u0130\u015f\u00e7i bu borcu bizzat yerine getirmekle m\u00fckelleftir.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>\u0130taat Borcu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015fin g\u00f6r\u00fclmesine dair talimatlar i\u015fverence belirlenir.\u00a0 \u0130\u015fverence belirlenen bu talimatlara i\u015f\u00e7i uymak zorundad\u0131r. Bu talimatlarda \u0130\u015f Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine, Anayasaya iyi niyet kurallar\u0131na uygun olmak zorundad\u0131r. Aksi takdirde i\u015f\u00e7iyi hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde s\u0131n\u0131rlayan talimatlara i\u015f\u00e7i uymak zorunda de\u011fildir.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Sadakat Borcu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesi her iki tarafa da bor\u00e7 y\u00fckleyen bir s\u00f6zle\u015fmededir. Sadakat borcu da yan\u0131 \u015fekilde her iki tarafa y\u00fcklenmi\u015f bir bor\u00e7tur. \u0130\u015f\u00e7i a\u00e7\u0131s\u0131ndan sadakat borcu kar\u015f\u0131m\u0131za i\u015f\u00e7inin i\u015fverene kar\u015f\u0131 ekonomik, ticari vb. bak\u0131mdan zarar verebilecek her t\u00fcrl\u00fc davran\u0131\u015ftan ka\u00e7\u0131nmak, i\u015fyerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak, i\u015f yeri ile ilgili \u00f6\u011frendi\u011fi s\u0131rlar\u0131 saklamak gibi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler \u015feklinde \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>Rekabet Etmeme Borcu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Rekabet etmeme borcu bir yerde sadakat borcunun i\u00e7inde yer almaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, i\u015f akdi devam etti\u011fi s\u00fcrece rekabet etmeme yasa\u011f\u0131 sadakat borcu olarak devam etmektedir. \u0130\u015f akdinin sona ermesi ile beraber taraflar\u0131n t\u00fcm bor\u00e7lar\u0131 sona ermektedir. Ancak bu bor\u00e7lar\u0131n sona ermesi baz\u0131 durumlarda i\u015fveren zarar verebilecek niteliktedir. \u00d6rne\u011finin i\u015f\u00e7inin i\u015ften ayr\u0131ld\u0131ktan sonra i\u015fverene rakip bir firmada \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, rakip firmaya i\u015fverenin s\u0131rlar\u0131n\u0131n aktar\u0131lmas\u0131 gibi. Bu nedenlerle i\u015fverenin zarara u\u011framamas\u0131 i\u00e7i rekabet etmeme borcu T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda rekabet yasa\u011f\u0131 olarak h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Rekabet etmeme borcu i\u015f akdi sonra erdikten sonra i\u015f\u00e7inin yerine getirmesi gereken bir bor\u00e7tur. Bu bor\u00e7 sadakat borcunun devam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesi sona erdikten sonra kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan rekabet yasa\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve ko\u015fullar\u0131 an\u0131lan <strong>T\u00fcrk Bor\u00e7lar<\/strong> <strong>Kanunun 444. Maddesinde<\/strong> h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fckme g\u00f6re<em>; \u201cFiil ehliyetine sahip olan i\u015f\u00e7i, i\u015fverene kar\u015f\u0131, s\u00f6zle\u015fmenin sona ermesinden sonra herhangi bir bi\u00e7imde onunla rekabet etmekten, \u00f6zellikle kendi hesab\u0131na rakip bir i\u015fletme a\u00e7maktan, ba\u015fka bir rakip i\u015fletmede \u00e7al\u0131\u015fmaktan veya bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, rakip i\u015fletmeyle ba\u015fka t\u00fcrden bir menfaat ili\u015fkisine giri\u015fmekten ka\u00e7\u0131nmay\u0131 yaz\u0131l\u0131 olarak \u00fcstlenebilir. Rekabet yasa\u011f\u0131 kayd\u0131, ancak hizmet ili\u015fkisi i\u015f\u00e7iye m\u00fc\u015fteri \u00e7evresi veya \u00fcretim s\u0131rlar\u0131 ya da i\u015fverenin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler hakk\u0131nda bilgi edinme imk\u00e2n\u0131 sa\u011fl\u0131yorsa ve ayn\u0131 zamanda bu bilgilerin kullan\u0131lmas\u0131, i\u015fverenin \u00f6nemli bir zarar\u0131na sebep olacak nitelikteyse ge\u00e7erlidir\u201d<\/em>. Kanun h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131k\u00e7a rekabet etme yasa\u011f\u0131n\u0131 belli ko\u015fullara ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ko\u015fullara g\u00f6re rekabet yasa\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131lmal\u0131 ve bu s\u00f6zle\u015fme yaz\u0131l\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Rekabet yasa\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fmesi ayr\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme olarak yap\u0131labilece\u011fi gibi i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine ek bir madde olarak da koyulabilir. Di\u011fer bir ko\u015ful ise i\u015fverenin korunmas\u0131 ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131ndan i\u015fverenin korunmaya de\u011fer bir menfaati olmal\u0131d\u0131r. Aksi takdirde yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fme ge\u00e7erli olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 445. Maddesi rekabet yasa\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemektedir<\/strong>. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201cRekabet yasa\u011f\u0131, i\u015f\u00e7inin ekonomik gelece\u011fini hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 olarak tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrecek bi\u00e7imde yer, zaman ve i\u015flerin t\u00fcr\u00fc bak\u0131m\u0131ndan uygun olmayan s\u0131n\u0131rlamalar i\u00e7eremez ve s\u00fcresi, \u00f6zel durum ve ko\u015fullar d\u0131\u015f\u0131nda iki y\u0131l\u0131 a\u015famaz. H\u00e2kim, a\u015f\u0131r\u0131 nitelikteki rekabet yasa\u011f\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn durum ve ko\u015fullar\u0131 serbest\u00e7e de\u011ferlendirmek ve i\u015fverenin \u00fcstlenmi\u015f olabilece\u011fi kar\u015f\u0131 edimi de hakkaniyete uygun bi\u00e7imde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmak suretiyle, kapsam\u0131 veya s\u00fcresi bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rlayabilir\u201d. <\/em>Kanun h\u00fckm\u00fc do\u011frultusunda rekabet yasa\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fmesine, i\u015f\u00e7inin ekonomik gelece\u011fini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrecek \u015fekilde s\u0131n\u0131rlamalar getirilemeyecek ve bu s\u00f6zle\u015fme \u00f6zel durum ve ko\u015fullar d\u0131\u015f\u0131ndan iki y\u0131l\u0131 a\u015famayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Rekabet yasa\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131 hareket eden i\u015f\u00e7i i\u015fverenin zarar\u0131n\u0131 tazmin etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. <strong>T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 446. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201cRekabet yasa\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131 davranan i\u015f\u00e7i, bunun sonucu olarak i\u015fverenin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn zararlar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Yasa\u011fa ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f bir ceza ko\u015fuluna ba\u011flanm\u0131\u015fsa ve s\u00f6zle\u015fmede aksine bir h\u00fck\u00fcm de yoksa, i\u015f\u00e7i \u00f6ng\u00f6r\u00fclen miktar\u0131 \u00f6deyerek rekabet yasa\u011f\u0131na ili\u015fkin borcundan kurtulabilir; ancak, i\u015f\u00e7i bu miktar\u0131 a\u015fan zarar\u0131 gidermek zorundad\u0131r. \u0130\u015fveren, ceza ko\u015fulu ve do\u011fabilecek ek zararlar\u0131n\u0131n \u00f6denmesi d\u0131\u015f\u0131nda, s\u00f6zle\u015fmede yaz\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a sakl\u0131 tutmas\u0131 ko\u015fuluyla, kendisinin ihlal veya tehdit edilen menfaatlerinin \u00f6nemi ile i\u015f\u00e7inin davran\u0131\u015f\u0131 hakl\u0131 g\u00f6steriyorsa, yasa\u011fa ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015fa son verilmesini de isteyebilir\u201d. <\/em><\/p>\n<p><strong>V. \u0130\u015eVEREN\u0130N \u0130\u015e S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130NE DAYALI BOR\u00c7LARI<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u0130\u015fverenin \u00dccret \u00d6deme Borcu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015fverenin akdinden kaynaklanan en temel borcu \u00fccret \u00f6demedir. \u00dccret \u00f6deme, i\u015f g\u00f6reme borcunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 32. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201cGenel anlamda \u00fccret bir kimseye bir i\u015f kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda i\u015fveren veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan sa\u011flanan ve para ile \u00f6denen tutard\u0131r.\u201d <\/em>Kanun h\u00fckm\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00fccreti, i\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir i\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 \u00dccret sosyal haklar aras\u0131nda yer al\u0131p, Anayasa ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <strong>Anayasa\u2019n\u0131n \u201c\u00dccrette Adalet Sa\u011flanmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 55. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201c\u00dccret eme\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Devlet, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fe uygun adaletli bir \u00fccret elde etmeleri ve di\u011fer sosyal yard\u0131mlardan yararlanmalar\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri al\u0131r. Asgar\u00ee \u00fccretin tespitinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ge\u00e7im \u015fartlar\u0131 ile \u00fclkenin ekonomik durumu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulur<\/em>\u201d.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>\u0130\u015fverenin \u0130\u015f\u00e7iyi G\u00f6zetme Borcu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015fverenin i\u015f\u00e7iyi g\u00f6zetme borcun, i\u015f\u00e7inin sadakat borcunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130\u015fverene y\u00fcklenen bu bor\u00e7 geni\u015f kapsaml\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden i\u015f\u00e7i g\u00f6zetme borcunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemek zordur. Ancak bu borcun ba\u015f\u0131nda i\u015f\u00e7inin ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 gelmektedir. Bu bor\u00e7 i\u015fverene i\u015f\u00e7inin \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda davranma, onu koruma ve yard\u0131mc\u0131 olma, i\u015f\u00e7iye zarar verebilecek davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmay\u0131 y\u00fckler.<\/p>\n<p>\u0130\u015f yerinde al\u0131nmas\u0131 gereken i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri i\u015fverenin geni\u015f anlamda i\u015f\u00e7iyi g\u00f6zetme borcunun ba\u015f\u0131nda gelmektedir. \u0130\u015fveren, i\u015f\u00e7inin ya\u015fam, sa\u011fl\u0131k ve beden b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnme zorundad\u0131r. bu nedenle de i\u015fveren i\u015f yerinde i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fine dair her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlemi almal\u0131, gerekli olan ara\u00e7 ve gere\u00e7leri bulundurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>\u0130\u015fverenin E\u015fit Davranma Borcu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015fverenin e\u015fit davranma borcunun temelinde e\u015fitlik ilkesi yatmaktad\u0131r<strong>. Anayasan\u0131n 10.maddesine g\u00f6re<\/strong> \u201c<em>Herkes, dil, \u0131rk, renk, cinsiyet, siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce, felsefi inan\u00e7, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetilmeksizin kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fittir.<\/em> <em>Kad\u0131nlar ve erkekler e\u015fit haklara sahiptir. Devlet, bu e\u015fitli\u011fin ya\u015fama ge\u00e7mesini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/em> <em>Hi\u00e7bir ki\u015fiye, aileye, z\u00fcmreye veya s\u0131n\u0131fa imtiyaz tan\u0131namaz. Devlet organlar\u0131 ve idare makamlar\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015flemlerinde kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundad\u0131rlar.<\/em>\u201d Anayasa da h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131n\u0131n e\u015fitlik ilkesi <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 5. Maddesinde \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <\/strong><em>\u201c\u0130\u015f ili\u015fkisinde dil, \u0131rk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal d\u00fc\u015f\u00fcnce, felsef\u00ee inan\u00e7, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayal\u0131 ayr\u0131m yap\u0131lamaz. \u0130\u015fveren, esasl\u0131 sebepler olmad\u0131k\u00e7a tam s\u00fcreli \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u0131sm\u00ee s\u00fcreli \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iye, belirsiz s\u00fcreli \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i kar\u015f\u0131s\u0131nda belirli s\u00fcreli \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iye farkl\u0131 i\u015flem yapamaz. \u0130\u015fveren, biyolojik veya i\u015fin niteli\u011fine ili\u015fkin sebepler zorunlu k\u0131lmad\u0131k\u00e7a, bir i\u015f\u00e7iye, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin yap\u0131lmas\u0131nda, \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda, uygulanmas\u0131nda ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle do\u011frudan veya dolayl\u0131 farkl\u0131 i\u015flem yapamaz. Ayn\u0131 veya e\u015fit de\u011ferde bir i\u015f i\u00e7in cinsiyet nedeniyle daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret kararla\u015ft\u0131r\u0131lamaz. \u0130\u015f\u00e7inin cinsiyeti nedeniyle \u00f6zel koruyucu h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131, daha d\u00fc\u015f\u00fck bir \u00fccretin uygulanmas\u0131n\u0131 hakl\u0131 k\u0131lmaz. \u0130\u015f ili\u015fkisinde veya sona ermesinde yukar\u0131daki f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015f\u00e7i, d\u00f6rt aya kadar \u00fccreti tutar\u0131ndaki uygun bir tazminattan ba\u015fka yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131n\u0131 da talep edebilir. 2821 say\u0131l\u0131 Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131d\u0131r. 20 nci madde h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131 kalmak \u00fczere i\u015fverenin yukar\u0131daki f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7i ispat etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ancak, i\u015f\u00e7i bir ihlalin varl\u0131\u011f\u0131 ihtimalini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde g\u00f6steren bir durumu ortaya koydu\u011funda, i\u015fveren b\u00f6yle bir ihlalin mevcut olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olur\u201d<\/em>. \u0130\u015fverenin e\u015fit davranma borcunun uzant\u0131s\u0131 adalet ve hakkaniyet ilesidir. \u0130\u015fverenin e\u015fit davranma borcu, i\u015fe al\u0131m s\u0131ras\u0131nda, i\u015f akdi kurulduktan sonra i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapmama konusunda, \u00fccret \u00f6demelerinde, temel haklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda, i\u015f s\u00f6zle\u015fmenin feshi gibi konularda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130\u015fverenin e\u015fit davranma borcuna uygun hareket etmelidir. Ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 halinde i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131ndan cezai ve hukuki sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7iye Alet Ve Malzeme Sa\u011flama Borcu<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7iye \u00c7al\u0131\u015fma Belgesi Verme Borcu<\/strong><\/li>\n<li><strong>Bulu\u015f Yapan \u0130\u015f\u00e7iye Bir Kar\u015f\u0131l\u0131k \u00d6deme Borcu<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u00d6zl\u00fck Dosyas\u0131 D\u00fczenleme Borcu \u00d6rnek Olarak Verilebilir.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>V. \u0130\u015e AKD\u0130N\u0130N SONA ERMES\u0130<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u0130\u015e AKD\u0130N\u0130N FES\u0130H DI\u015eINDA SONA ERMES\u0130<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015f akdi taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmas\u0131 sonucu sona erebilir. Bu durumda i\u015f akdi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fma ile sona erdi\u011fi i\u00e7in feshedilmi\u015f say\u0131lmaz.<\/p>\n<p>\u0130\u015f akdi belirli s\u00fcreli olarak akdedilmi\u015f olabilir. Bu durumda belirli s\u00fcrenin sona ermesi i\u015f akdi sona erebilir.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan \u00f6l\u00fcm sebebiyle i\u015f akdi sona erebilir. \u0130\u015f\u00e7inin \u00f6l\u00fcm\u00fc i\u015f akdi kendili\u011finde sonra erebilir. \u0130\u015fverenin \u00f6l\u00fcm\u00fc halinde ise i\u015f akdi i\u015f\u00e7i ve i\u015fverenin miras\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda devam eder.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>\u0130\u015e AKD\u0130N\u0130N FES\u0130H SONUCU SONA ERMES\u0130<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015f akdi i\u015fverenin ya da i\u015f\u00e7inin i\u015f akdini feshi ile sona erebilir. Burada i\u015f\u00e7i ya da i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00fcreli fesih ve hakl\u0131 nedenle fesih kavram\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. S\u00fcreli fesih konusuna ihbar tazminat\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131m\u0131zda yer verece\u011fiz. Hakl\u0131 nedenle fesih konusunu ise i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0A. \u0130\u015e AKD\u0130N\u0130N \u0130\u015eVEREN TARAFINDAN HAKLI NEDENLE FESH\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fverenin i\u015f akdini hakl\u0131 nedenle feshedebilmesi i\u00e7in hakl\u0131 nedenin varl\u0131\u011f\u0131 gerekmektedir. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 25. Maddesi i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131nda hakl\u0131 nedenle fesih hallerini bentler halinde s\u0131ralam\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re hakl\u0131 sebepler sa\u011fl\u0131k nedenleri, ahlaka ve iyiniyet hallerine uymayan haller ve benzerleri ve zorlay\u0131c\u0131 nedenler \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><u>An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re Sa\u011fl\u0131k Sebepleri: <\/u><\/p>\n<ol>\n<li>\u0130\u015f\u00e7inin kendi kast\u0131ndan veya derli toplu olmayan ya\u015fay\u0131\u015f\u0131ndan yahut i\u00e7kiye d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden do\u011facak bir hastal\u0131\u011fa yakalanmas\u0131 veya engelli h\u00e2le gelmesi durumunda, bu sebeple do\u011facak devams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131 ard\u0131na \u00fc\u00e7 i\u015f g\u00fcn\u00fc veya bir ayda be\u015f i\u015f g\u00fcn\u00fcnden fazla s\u00fcrmesi.<\/li>\n<li>\u0130\u015f\u00e7inin tutuldu\u011fu hastal\u0131\u011f\u0131n tedavi edilemeyecek nitelikte oldu\u011fu ve i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda sak\u0131nca bulundu\u011funun Sa\u011fl\u0131k Kurulunca saptanmas\u0131 durumunda.<\/li>\n<\/ol>\n<p>(a) alt bendinde say\u0131lan sebepler d\u0131\u015f\u0131nda i\u015f\u00e7inin hastal\u0131k, kaza, do\u011fum ve gebelik gibi hallerde i\u015fveren i\u00e7in i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini bildirimsiz fesih hakk\u0131; belirtilen hallerin i\u015f\u00e7inin i\u015fyerindeki \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresine g\u00f6re 17 nci maddedeki bildirim s\u00fcrelerini alt\u0131 hafta a\u015fmas\u0131ndan sonra do\u011far. Do\u011fum ve gebelik hallerinde bu s\u00fcre 74 \u00fcnc\u00fc maddedeki s\u00fcrenin bitiminde ba\u015flar. Ancak i\u015f\u00e7inin i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin ask\u0131da kalmas\u0131 nedeniyle i\u015fine gidemedi\u011fi s\u00fcreler i\u00e7in \u00fccret i\u015flemez.<\/p>\n<p><u>An\u0131lan H\u00fckme g\u00f6re Ahlak ve iyi niyet kurallar\u0131na uymayan haller ve benzerleri<\/u>:<\/p>\n<ol>\n<li>a) \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bu s\u00f6zle\u015fmenin esasl\u0131 noktalar\u0131ndan biri i\u00e7in gerekli vas\u0131flar veya \u015fartlar kendisinde bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde bunlar\u0131n kendisinde bulundu\u011funu ileri s\u00fcrerek, yahut ger\u00e7e\u011fe uygun olmayan bilgiler veya s\u00f6zler s\u00f6yleyerek i\u015f\u00e7inin i\u015fvereni yan\u0131ltmas\u0131.<\/li>\n<li>b) \u0130\u015f\u00e7inin, i\u015fveren yahut bunlar\u0131n aile \u00fcyelerinden birinin \u015feref ve namusuna dokunacak s\u00f6zler sarfetmesi veya davran\u0131\u015flarda bulunmas\u0131, yahut i\u015fveren hakk\u0131nda \u015feref ve haysiyet k\u0131r\u0131c\u0131 as\u0131ls\u0131z ihbar ve isnadlarda bulunmas\u0131.<\/li>\n<li>c) \u0130\u015f\u00e7inin i\u015fverenin ba\u015fka bir i\u015f\u00e7isine cinsel tacizde bulunmas\u0131.<\/li>\n<li>d) \u0130\u015f\u00e7inin i\u015fverene yahut onun ailesi \u00fcyelerinden birine yahut i\u015fverenin ba\u015fka i\u015f\u00e7isine sata\u015fmas\u0131, i\u015fyerine sarho\u015f yahut uyu\u015fturucu madde alm\u0131\u015f olarak gelmesi ya da i\u015fyerinde bu maddeleri kullanmas\u0131.<\/li>\n<li>e) \u0130\u015f\u00e7inin, i\u015fverenin g\u00fcvenini k\u00f6t\u00fcye kullanmak, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmak, i\u015fverenin meslek s\u0131rlar\u0131n\u0131 ortaya atmak gibi do\u011fruluk ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa uymayan davran\u0131\u015flarda bulunmas\u0131.<\/li>\n<li>f) \u0130\u015f\u00e7inin, i\u015fyerinde, yedi g\u00fcnden fazla hapisle cezaland\u0131r\u0131lan ve cezas\u0131 ertelenmeyen bir su\u00e7 i\u015flemesi.<\/li>\n<li>g) \u0130\u015f\u00e7inin i\u015fverenden izin almaks\u0131z\u0131n veya hakl\u0131 bir sebebe dayanmaks\u0131z\u0131n ard\u0131 ard\u0131na iki i\u015fg\u00fcn\u00fc veya bir ay i\u00e7inde iki defa herhangi bir tatil g\u00fcn\u00fcnden sonraki i\u015f g\u00fcn\u00fc, yahut bir ayda \u00fc\u00e7 i\u015fg\u00fcn\u00fc i\u015fine devam etmemesi.<\/li>\n<li>h) \u0130\u015f\u00e7inin yapmakla \u00f6devli bulundu\u011fu g\u00f6revleri kendisine hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde yapmamakta \u0131srar etmesi.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0131) \u0130\u015f\u00e7inin kendi iste\u011fi veya savsamas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden i\u015fin g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrmesi, i\u015fyerinin mal\u0131 olan veya mal\u0131 olmay\u0131p da eli alt\u0131nda bulunan makineleri, tesisat\u0131 veya ba\u015fka e\u015fya ve maddeleri otuz g\u00fcnl\u00fck \u00fccretinin tutar\u0131yla \u00f6deyemeyecek derecede hasara ve kayba u\u011fratmas\u0131.<\/p>\n<p><u>An\u0131lan H\u00fckme G\u00f6re Zorlay\u0131c\u0131 sebepler:<\/u><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7iyi i\u015fyerinde bir haftadan fazla s\u00fcre ile \u00e7al\u0131\u015fmaktan al\u0131koyan zorlay\u0131c\u0131 bir sebebin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7inin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131 halinde devams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n 17 nci maddedeki bildirim s\u00fcresini a\u015fmas\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0B. \u0130\u015e AKD\u0130N\u0130N \u0130\u015e\u00c7\u0130 TARFAINDAN FESH\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 24. maddesi i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131nda hakl\u0131 nedenle fesih hallerini bentler halinde s\u0131ralam\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re hakl\u0131 sebepler; sa\u011fl\u0131k nedenleri, ahlaka ve iyiniyet hallerine uymayan haller ve benzerleri ve zorlay\u0131c\u0131 nedenler \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><u>An\u0131lan H\u00fckme G\u00f6re Sa\u011fl\u0131k sebepleri:<\/u><\/p>\n<ol>\n<li>a) \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin konusu olan i\u015fin yap\u0131lmas\u0131 i\u015fin niteli\u011finden do\u011fan bir sebeple i\u015f\u00e7inin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 veya ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in tehlikeli olursa.<\/li>\n<li>b) \u0130\u015f\u00e7inin s\u00fcrekli olarak yak\u0131ndan ve do\u011frudan bulu\u015fup g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u015fveren yahut ba\u015fka bir i\u015f\u00e7i bula\u015f\u0131c\u0131 veya i\u015f\u00e7inin i\u015fi ile ba\u011fda\u015fmayan bir hastal\u0131\u011fa tutulursa.<\/li>\n<\/ol>\n<p><u>An\u0131lan H\u00fckme G\u00f6re Ahlak ve iyiniyet kurallar\u0131na uymayan haller ve benzerleri:<\/u><\/p>\n<ol>\n<li>a) \u0130\u015fveren i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bu s\u00f6zle\u015fmenin esasl\u0131 noktalar\u0131ndan biri hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f vas\u0131flar veya \u015fartlar g\u00f6stermek yahut ger\u00e7e\u011fe uygun olmayan bilgiler vermek veya s\u00f6zler s\u00f6ylemek suretiyle i\u015f\u00e7iyi yan\u0131lt\u0131rsa.<\/li>\n<li>b) \u0130\u015fveren i\u015f\u00e7inin veya ailesi \u00fcyelerinden birinin \u015feref ve namusuna dokunacak \u015fekilde s\u00f6zler s\u00f6yler, davran\u0131\u015flarda bulunursa veya i\u015f\u00e7iye cinsel tacizde bulunursa.<\/li>\n<li>c) \u0130\u015fveren i\u015f\u00e7iye veya ailesi \u00fcyelerinden birine kar\u015f\u0131 sata\u015fmada bulunur veya g\u00f6zda\u011f\u0131 verirse, yahut i\u015f\u00e7iyi veya ailesi \u00fcyelerinden birini kanuna kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015fa \u00f6zendirir, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131r, s\u00fcr\u00fckler, yahut i\u015f\u00e7iye ve ailesi \u00fcyelerinden birine kar\u015f\u0131 hapsi gerektiren bir su\u00e7 i\u015flerse yahut i\u015f\u00e7i hakk\u0131nda \u015feref ve haysiyet k\u0131r\u0131c\u0131 as\u0131ls\u0131z a\u011f\u0131r isnad veya ithamlarda bulunursa.<\/li>\n<li>d) \u0130\u015f\u00e7inin di\u011fer bir i\u015f\u00e7i veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u015fyerinde cinsel tacize u\u011framas\u0131 ve bu durumu i\u015fverene bildirmesine ra\u011fmen gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmazsa.<\/li>\n<li>e) \u0130\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7inin \u00fccreti kanun h\u00fck\u00fcmleri veya s\u00f6zle\u015fme \u015fartlar\u0131na uygun olarak hesap edilmez veya \u00f6denmezse,<\/li>\n<li>f) \u00dccretin par\u00e7a ba\u015f\u0131na veya i\u015f tutar\u0131 \u00fczerinden \u00f6denmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p da i\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7iye yapabilece\u011fi say\u0131 ve tutardan az i\u015f verildi\u011fi hallerde, aradaki \u00fccret fark\u0131 zaman esas\u0131na g\u00f6re \u00f6denerek i\u015f\u00e7inin eksik ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccret kar\u015f\u0131lanmazsa, yahut \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 uygulanmazsa.<\/li>\n<\/ol>\n<p><u>\u00a0An\u0131lan H\u00fckme G\u00f6re Zorlay\u0131c\u0131 sebepler:<\/u><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerinde bir haftadan fazla s\u00fcre ile i\u015fin durmas\u0131n\u0131 gerektirecek zorlay\u0131c\u0131 sebepler ortaya \u00e7\u0131karsa.<\/p>\n<p>\u0130\u015fveren ya da i\u015f\u00e7i an\u0131lan h\u00fck\u00fcm \u00e7er\u00e7evesinde hakl\u0131 sebeplerden birinin varl\u0131\u011f\u0131 halinde i\u015f akdini derhal fesih edebilir. Derhal fesih \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 26. Maddesinde h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201c24 ve 25 inci maddelerde g\u00f6sterilen ahlak ve iyiniyet kurallar\u0131na uymayan hallere dayanarak i\u015f\u00e7i veya i\u015fveren i\u00e7in tan\u0131nm\u0131\u015f olan s\u00f6zle\u015fmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu \u00e7e\u015fit davran\u0131\u015flarda bulundu\u011funu di\u011fer taraf\u0131n \u00f6\u011frendi\u011fi g\u00fcnden ba\u015flayarak alt\u0131 i\u015f g\u00fcn\u00fc ge\u00e7tikten ve her halde fiilin ger\u00e7ekle\u015fmesinden itibaren bir y\u0131l sonra kullan\u0131lamaz. Ancak i\u015f\u00e7inin olayda maddi \u00e7\u0131kar sa\u011flamas\u0131 halinde bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre uygulanmaz. Bu haller sebebiyle i\u015f\u00e7i yahut i\u015fverenden i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini yukar\u0131daki f\u0131krada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcre i\u00e7inde feshedenlerin di\u011fer taraftan tazminat haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>VI. \u0130\u015e\u00c7\u0130L\u0130K ALACAKLARI NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n<p>4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu \u00e7er\u00e7evesinde i\u015f\u00e7inin i\u015fverenden talep edebilece\u011fi alacaklar olarak tan\u0131mlayabiliriz. \u0130\u015f\u00e7ilik alacaklar\u0131n\u0131 feshe ba\u011fl\u0131 alacaklar ve ba\u011fl\u0131 olmayan alacaklar olarak ikiye ay\u0131rabiliriz.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>FESHE BA\u011eLI OLAMAYAN \u0130\u015e\u00c7\u0130L\u0130K ALACAKLARI<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 A. \u00dcCRET<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 32. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201cGenel anlamda \u00fccret bir kimseye bir i\u015f kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda i\u015fveren veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan sa\u011flanan ve para ile \u00f6denen tutard\u0131r.\u201d <\/em>Kanun h\u00fckm\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00fccreti, i\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir i\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 \u00dccret sosyal haklar aras\u0131nda yer al\u0131p, Anayasa ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <strong>Anayasa\u2019n\u0131n \u201c\u00dccrette Adalet Sa\u011flanmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 55. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201c\u00dccret eme\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Devlet, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fe uygun adaletli bir \u00fccret elde etmeleri ve di\u011fer sosyal yard\u0131mlardan yararlanmalar\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri al\u0131r. Asgar\u00ee \u00fccretin tespitinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ge\u00e7im \u015fartlar\u0131 ile \u00fclkenin ekonomik durumu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulur<\/em>\u201d.<\/p>\n<p><strong>Bor\u00e7lar Kanunun 401. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201c\u0130\u015fveren, i\u015f\u00e7iye s\u00f6zle\u015fmede veya toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde belirlenen; s\u00f6zle\u015fmede h\u00fck\u00fcm bulunmayan h\u00e2llerde ise, asgari \u00fccretten az olmamak \u00fczere emsal \u00fccreti \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr\u201d.<\/em> An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re taraflar \u00fccret miktar\u0131n\u0131 s\u00f6zle\u015fme ile serbest\u00e7e kararla\u015ft\u0131rabilirler. Ancak belirlenecek \u00fccret asgari \u00fccretten d\u00fc\u015f\u00fck olamaz. E\u011fer s\u00f6zle\u015fme ile \u00fccret miktar\u0131 belirlenmemi\u015fse, Yarg\u0131tay kararlar\u0131na g\u00f6re asgari \u00fccretten d\u00fc\u015f\u00fck olmamak kayd\u0131yla emsal i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin \u00fccretleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak belirlenir. Uygulamada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131k konular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00fccret alaca\u011f\u0131 gelmektedir. \u00d6yle ki baz\u0131 durumlarda i\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7inin ger\u00e7ek \u00fccreti bordroda g\u00f6sterilmeyip, asgari \u00fccret \u00fczerinden g\u00f6stermektedir. B\u00f6ylece i\u015fveren hem SGK primlerini az \u00f6demekte hem de d\u00fc\u015f\u00fck vergi \u00f6demektedir. Bordroda \u00fccretin asgari \u00fccret \u00fczerinden g\u00f6sterilmesi o \u00fccretin ger\u00e7ek \u00fccret oldu\u011funu g\u00f6stermez. Yarg\u0131tay bu durumlarda emsal i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccreti g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutar. Bu durum i\u015f\u00e7inin menfaatine y\u00f6neliktir.<\/p>\n<p><strong>\u0130\u015f Kanunun 32. Maddesi 2. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201c\u00dccret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkak kural olarak, T\u00fcrk paras\u0131 ile i\u015fyerinde veya \u00f6zel olarak a\u00e7\u0131lan bir banka hesab\u0131na \u00f6denir. \u00dccret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkak, yabanc\u0131 para olarak kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ise \u00f6deme g\u00fcn\u00fcndeki rayice g\u00f6re T\u00fcrk paras\u0131 ile \u00f6deme yap\u0131labilir. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan i\u015f\u00e7ilerin \u00fccret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkak\u0131n\u0131n \u00f6zel olarak a\u00e7\u0131lan banka hesab\u0131na yat\u0131r\u0131lmak suretiyle \u00f6denmesi hususunda; tabi oldu\u011fu vergi m\u00fckellefiyeti t\u00fcr\u00fc, i\u015fletme b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131, i\u015fyerinin bulundu\u011fu il ve benzeri gibi unsurlar\u0131 dikkate alarak i\u015fverenleri veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fileri zorunlu tutmaya, banka hesab\u0131na yat\u0131r\u0131lacak \u00fccret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkak\u0131n\u0131n, br\u00fct ya da kanuni kesintiler d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fckten sonra kalan net miktar \u00fczerinden olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemeye \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Hazine M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131ndan sorumlu Devlet Bakanl\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015ftereken yetkilidir. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u00e7ilerin \u00fccret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkak\u0131n\u0131 \u00f6zel olarak a\u00e7\u0131lan banka hesaplar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla \u00f6deme zorunlulu\u011funa tabi tutulan i\u015fverenler veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer, i\u015f\u00e7ilerinin \u00fccret, prim, ikramiye ve<\/em> <em>bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkaklar\u0131n\u0131 \u00f6zel olarak a\u00e7\u0131lan banka hesaplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6deyemezler\u201d. <\/em>An\u0131lan h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00dccret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkak\u0131n kural olarak T\u00fcrk paras\u0131 ile \u00f6denece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak kanun h\u00fckm\u00fc mutlak olmay\u0131p, taraflar yabanc\u0131 para \u00fczerinden \u00fccret \u00f6denece\u011fini kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flarsa \u00fccret, yabanc\u0131 para \u00fczerinden de \u00f6denebilir. E\u011fer \u00fccretin\u00a0 prim, ikramiye ve bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkak\u0131n yabanc\u0131 para \u00fczerinden \u00f6denece\u011fi kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa \u00f6deme g\u00fcn\u00fcndeki rayice g\u00f6re T\u00fcrk paras\u0131 ile \u00f6deme de yap\u0131labilir. \u0130\u015f\u00e7iye yap\u0131lacak bu \u00f6demeler i\u015f yerinde veya i\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan bir banka hesab\u0131na yap\u0131labilir.<\/p>\n<p>Emre muharrer senetle (bono ile), kuponla veya yurtta ge\u00e7erli paray\u0131 temsil etti\u011fi iddia olunan bir senetle veya di\u011fer herhangi bir \u015fekilde \u00fccret \u00f6demesi yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dccretin en ge\u00e7 ayda bir \u00f6denece\u011fini, \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri veya toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri ile \u00f6deme s\u00fcresinin bir haftaya kadar indirilebilece\u011fini h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinin sona ermesinde, i\u015f\u00e7inin \u00fccreti ile s\u00f6zle\u015fme ve Kanundan do\u011fan para ile \u00f6l\u00e7\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn menfaatlerinin tam olarak \u00f6denmesi zorunludur.<\/p>\n<p>Meyhane ve benzeri e\u011flence yerleri ve perakende mal satan d\u00fckkan ve ma\u011fazalarda, buralarda \u00e7al\u0131\u015fanlar hari\u00e7, \u00fccret \u00f6demesi yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p>An\u0131lan kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn son f\u0131kras\u0131 \u00fccret alaca\u011f\u0131na dayal\u0131 zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir. <strong>\u00dccret alacaklar\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi be\u015f y\u0131ld\u0131r.<\/strong> \u0130\u015f\u00e7i zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde almad\u0131\u011f\u0131 \u00fccreti talep edebilir. <strong>G\u00fcn\u00fcnde \u00f6denmeyen \u00fccretler i\u00e7in mevduata uygulanan en y\u00fcksek faiz talep edilir.<\/strong><\/p>\n<p>Taraflar aras\u0131nda \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klarda \u00fccret \u00f6deme borcunun yerine getirildi\u011fini ispat y\u00fck\u00fc i\u015fverendir. <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun \u201c\u00dccret Hesap Pusulas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 37. Maddesine g\u00f6re; <\/strong>\u201c<em>\u0130\u015fveren i\u015fyerinde veya bankaya yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demelerde i\u015f\u00e7iye \u00fccret hesab\u0131n\u0131 g\u00f6sterir imzal\u0131 veya i\u015fyerinin \u00f6zel i\u015faretini ta\u015f\u0131yan bir pusula vermek zorundad\u0131r. Bu pusulada \u00f6demenin g\u00fcn\u00fc ve ili\u015fkin oldu\u011fu d\u00f6nem ile fazla \u00e7al\u0131\u015fma, hafta tatili, bayram ve genel tatil \u00fccretleri gibi as\u0131l \u00fccrete yap\u0131lan her \u00e7e\u015fit eklemeler tutar\u0131n\u0131n ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her \u00e7e\u015fit kesintilerin ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6sterilmesi gerekir. Bu i\u015flemler damga vergisi ve her \u00e7e\u015fit resim ve har\u00e7tan muaft\u0131r\u201d.\u00a0 <\/em>\u00dccret bordrosu \u00f6nemli bir delildir. Ancak Yarg\u0131tay a\u00e7\u0131s\u0131ndan kesinde delil niteli\u011finde de\u011fildir. Yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz \u00fczere i\u015fveren SGK primini d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6demek, eksik vergi \u00f6demek i\u00e7in farkl\u0131 miktarlar \u00fczerinden bordrolar d\u00fczenleyebiliyorlar. Bu nedenle Yarg\u0131tay bordroya dayal\u0131 \u00f6demleri tam \u00f6denmi\u015f \u00fccret olarak kabul etmeyebiliyor.\u00a0 \u0130\u015fveren tama olarak \u00fccreti \u00f6dedi\u011fini ispatlamak zorundad\u0131r. \u0130\u015f Kanunun 37. Maddesi i\u015fverenin \u00fccret \u00f6deme borcunu tam olarak yerine getirdi\u011fini ispatlamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. \u0130\u015fveren an\u0131lan h\u00fck\u00fcm do\u011frultusunda i\u015f\u00e7iye \u00fccret hesab\u0131n\u0131 g\u00f6sterir veya i\u015fyerinin \u00f6zel i\u015faretini ta\u015f\u0131r bir pusula vermek zorundad\u0131r. i\u015fveren \u00fccret \u00f6deme borcunu yerine getirdi\u011fini ancak i\u015f\u00e7inin imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir belge, pusula, makbuz, ibraname, \u00a0\u00fccret bordrosu gibi belgelerle ispatlayabilir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 B.FAZLA MESA\u0130 \u00dcCRET\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0a. Fazla \u00c7al\u0131\u015fma Nedir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f Kanunu h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda haftal\u0131k 45 saati a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalar fazla mesaidir. Fazla mesai ve fazla mesai \u00fccret \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 41, 42, 42. Maddeleri ile 24425 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanununa \u0130li\u015fkin Fazla \u00c7al\u0131\u015fma Ve Fazla S\u00fcrelerle \u00c7al\u0131\u015fma Y\u00f6netmeli\u011finde d\u00fczenlenmi\u015ftir. <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 41. Maddesine g\u00f6re<\/strong>; <em>\u201c\u00dclkenin genel yararlar\u0131 yahut i\u015fin niteli\u011fi veya \u00fcretimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi nedenlerle fazla \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131labilir. Fazla \u00e7al\u0131\u015fma, Kanunda yaz\u0131l\u0131 ko\u015fullar \u00e7er\u00e7evesinde, haftal\u0131k k\u0131rkbe\u015f saati a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. 63 \u00fcnc\u00fc madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re denkle\u015ftirme esas\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 hallerde, i\u015f\u00e7inin haftal\u0131k ortalama \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi, normal haftal\u0131k i\u015f s\u00fcresini a\u015fmamak ko\u015fulu ile, baz\u0131 haftalarda toplam k\u0131rkbe\u015f saati a\u015fsa dahi bu \u00e7al\u0131\u015fmalar fazla \u00e7al\u0131\u015fma say\u0131lmaz\u201d. <\/em>An\u0131lan h\u00fck\u00fcm belli ko\u015fullar halinde fazla mesai ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilece\u011fini kabul etmi\u015ftir. Haftal\u0131k 45 saati ge\u00e7en \u00e7al\u0131\u015fmalar fazla mesaidir. Ancak kanun baz\u0131 durumlarda 45 saati a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 fazla mesai olarak saymam\u0131\u015ft\u0131r. <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 63. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201cGenel bak\u0131mdan \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi haftada en \u00e7ok k\u0131rkbe\u015f saattir. Aksi kararla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fsa bu s\u00fcre, i\u015fyerlerinde haftan\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan g\u00fcnlerine e\u015fit \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00f6l\u00fcnerek uygulan\u0131r. Yer alt\u0131 maden i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi; g\u00fcnde en \u00e7ok yedi bu\u00e7uk, haftada en \u00e7ok otuz yedi bu\u00e7uk saattir. Taraflar\u0131n anla\u015fmas\u0131 ile haftal\u0131k normal \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi, i\u015fyerlerinde haftan\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan g\u00fcnlerine, g\u00fcnde onbir saati a\u015fmamak ko\u015fulu ile farkl\u0131 \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131labilir. Bu halde, iki ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde i\u015f\u00e7inin haftal\u0131k ortalama \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi, normal haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini a\u015famaz. Denkle\u015ftirme s\u00fcresi toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri ile d\u00f6rt aya kadar art\u0131r\u0131labilir. Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde d\u00f6rt ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde i\u015f\u00e7inin haftal\u0131k ortalama \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi, normal haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini a\u015famaz; denkle\u015ftirme s\u00fcresi toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri ile alt\u0131 aya kadar art\u0131r\u0131labilir.<\/em> <em>\u00c7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin yukar\u0131daki esaslar \u00e7er\u00e7evesinde uygulama \u015fekilleri, \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanacak bir y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenir\u201d. <\/em>An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re denkle\u015ftirme esas\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 hallerde, i\u015f\u00e7inin haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi k\u0131rk\u0131be\u015f saati a\u015fmamak ko\u015fuluyla \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi baz\u0131 haftalarda k\u0131rkbe\u015f saati a\u015fsa dahi bu \u00e7al\u0131\u015fmalar fazla \u00e7al\u0131\u015fma say\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 b. Fazla S\u00fcrelerle \u00c7al\u0131\u015fma Nedir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 43. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re Haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinin s\u00f6zle\u015fmelerle k\u0131rkbe\u015f saatin alt\u0131nda belirlendi\u011fi durumlarda yukar\u0131da ortalama haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini a\u015fan ve k\u0131rkbe\u015f saate kadar yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. Fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fmalarda, her bir saat fazla \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in verilecek \u00fccret normal \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccretinin saat ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen miktar\u0131n\u0131n y\u00fczde yirmibe\u015f y\u00fckseltilmesiyle \u00f6denir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0c. Fazla \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Ko\u015fullar\u0131 Nedir?<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Normal Fazla \u00c7al\u0131\u015fma Nedenleri: <\/strong>\u0130\u015f kanunun 41. Maddesinin ilk f\u0131kras\u0131 \u00dclkenin genel yararlar\u0131 yahut i\u015fin niteli\u011fi veya \u00fcretimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi nedenlerle fazla \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131labilece\u011fini kabul etmi\u015ftir. Kanun h\u00fckm\u00fc gere\u011fince fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131rabilme olana\u011f\u0131 tan\u0131yan haller \u00e7ok geni\u015f bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7inin Onay\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 Zorunludur:<\/strong> \u0130\u015f Kanunun 41. maddesinin 7. F\u0131kras\u0131 fazla \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131labilmesini i\u015f\u00e7inin onay\u0131na ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. 24425 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanununa \u0130li\u015fkin Fazla \u00c7al\u0131\u015fma Ve Fazla S\u00fcrelerle \u00c7al\u0131\u015fma Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin maddesine g\u00f6re <em>\u201cFazla \u00e7al\u0131\u015fma ve fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131rmak i\u00e7in i\u015f\u00e7inin yaz\u0131l\u0131 onay\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 gerekir. Zorunlu nedenlerle veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda yap\u0131lan fazla \u00e7al\u0131\u015fma ve fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in bu onay aranmaz\u201d.<\/em> \u0130\u015f Kanunu sadece i\u015f\u00e7inin onay\u0131n\u0131 ararken Y\u00f6netmelik bu onay\u0131n yaz\u0131l\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u015farta ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan Y\u00f6netmeli\u011fin 9. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re; \u201dFazla \u00e7al\u0131\u015fma ihtiyac\u0131 olan i\u015fverence bu onay i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin yap\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda ya da bu ihtiya\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda al\u0131n\u0131r ve i\u015f\u00e7i \u00f6zl\u00fck dosyas\u0131nda saklan\u0131r. Fazla \u00e7al\u0131\u015fma veya fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma yapmak istemeyen i\u015f\u00e7i verdi\u011fi onay\u0131 otuz g\u00fcn \u00f6nceden i\u015fverene yaz\u0131l\u0131 olarak bildirimde bulunmak kayd\u0131yla geri alabilir\u201d.<\/li>\n<li><strong>Fazla \u00c7al\u0131\u015fma S\u00fcresinin S\u0131n\u0131r\u0131: <\/strong>\u0130\u015f Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re haftal\u0131k 45 saati a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalar fazla \u00e7al\u0131\u015fma say\u0131lmaktad\u0131r. Haftal\u0131k k\u0131rkbe\u015f saati a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalarda fazla \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 41. Maddesinin 8. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re; <em>\u201cFazla \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinin toplam\u0131 bir y\u0131lda ikiy\u00fczyetmi\u015f saatten fazla olamaz\u201d. <\/em>Y\u00f6netmeli\u011fin 5. Maddesine g\u00f6re; <em>\u201cFazla \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinin toplam\u0131 bir y\u0131lda ikiy\u00fczyetmi\u015f saatten fazla olamaz. Bu s\u00fcre s\u0131n\u0131r\u0131, i\u015fyerlerine veya y\u00fcr\u00fct\u00fclen i\u015flere de\u011fil, i\u015f\u00e7ilerin \u015fah\u0131slar\u0131na ili\u015fkindir. Fazla \u00e7al\u0131\u015fma veya fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin hesab\u0131nda yar\u0131m saatten az olan s\u00fcreler yar\u0131m saat, yar\u0131m saati a\u015fan s\u00fcreler ise bir saat say\u0131l\u0131r\u201d. <\/em>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 63. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131 ile g\u00fcnl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinin her ne olursa olsun 11 saati a\u015famayaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcreyi a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n denkle\u015ftirmeye tabi tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortad\u0131r. G\u00fcnl\u00fck 11 saati a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmayacak h\u00fckm\u00fcn\u00fcn fazla \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini kapsad\u0131\u011f\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i haftal\u0131k 45 saatten fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamayacak, 45 saati a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalar fazla \u00e7al\u0131\u015fma say\u0131lacak ve i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda her durumda i\u015f\u00e7iye g\u00fcnl\u00fck 11 saati a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131r\u0131lmayacakt\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Fazla \u00c7al\u0131\u015fma Yasa\u011f\u0131n\u0131n Bulunmamas\u0131: <\/strong>i\u015f\u00e7inin fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapabilmesi i\u00e7in yasada buna dair yasaklar\u0131n bulunmamas\u0131 gerekir. \u0130\u015f Kanunun 41. Maddesinin 6. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re; <em>\u201c63 \u00fcnc\u00fc maddenin son f\u0131kras\u0131nda yaz\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k nedenlerine dayanan k\u0131sa veya s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcreli i\u015flerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda fazla \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lamaz\u201d<\/em>. Y\u00f6netmeli\u011fin 7. Maddesine g\u00f6re; <em>\u201c<\/em><em>A\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan i\u015flerde fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131r\u0131lamaz. a) \u0130\u015f Kanununun 63 \u00fcnc\u00fc maddesinin son f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca sa\u011fl\u0131k kurallar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan g\u00fcnde ancak 7,5 saat ve daha az \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken i\u015flerde, b) Ayn\u0131 Kanunun 69 uncu maddesinin l inci f\u0131kras\u0131ndaki tan\u0131ma g\u00f6re gece say\u0131lan g\u00fcn d\u00f6neminde y\u00fcr\u00fct\u00fclen i\u015flerde (\u015fu kadar ki, g\u00fcnd\u00fcz i\u015fi say\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara ek olarak bu Y\u00f6netmelikte \u00f6ng\u00f6r\u00fclen fazla \u00e7al\u0131\u015fmalar gece d\u00f6neminde yap\u0131labilir), c) Maden ocaklar\u0131, kablo d\u00f6\u015femesi, kanalizasyon, t\u00fcnel in\u015faat\u0131 gibi i\u015flerin yer ve su alt\u0131nda yap\u0131lanlar\u0131nda\u201d.<\/em> Y\u00f6netmeli\u011fin 8. Maddesine g\u00f6re; <em>\u201cA\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan i\u015f\u00e7ilere fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131r\u0131lamaz. a) 18 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f i\u015f\u00e7iler, b) \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesi veya toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi ile \u00f6nceden veya sonradan fazla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kabul etmi\u015f olsalar bile sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n elvermedi\u011fi i\u015fyeri hekiminin veya Sosyal Sigortalar Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 hekiminin, bunlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde herhangi bir hekimin raporu ile belgelenen i\u015f\u00e7iler, c) \u0130\u015f Kanununun 88 inci maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen Y\u00f6netmelikte belirtilen gebe, yeni do\u011fum yapm\u0131\u015f ve \u00e7ocuk emziren i\u015f\u00e7iler, d) K\u0131smi s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan i\u015f\u00e7iler. e)\u00a0<strong>(Ek:RG-25\/8\/2017-30165)<\/strong>4857 say\u0131l\u0131 Kanunun 42 nci maddesi uyar\u0131nca zorunlu nedenler ve 43 \u00fcnc\u00fc maddesi uyar\u0131nca ola\u011fan\u00fcst\u00fc haller d\u0131\u015f\u0131nda yer alt\u0131nda maden i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilere fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131r\u0131lamaz. K\u0131smi s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi ile \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilere fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma da yapt\u0131r\u0131lamaz\u201d.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 d. Fazla \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n \u0130spat\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden i\u015f\u00e7i, fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatla m\u00fckelleftir. Fazla \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccretinin \u00f6dendi\u011fine dair ispat y\u00fck\u00fc ise i\u015fveren aittir. \u00dccret b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bahsetti\u011fimiz \u0130\u015f Kanunun 37. Maddesi do\u011frultusunda i\u015f\u00e7iye verilmesi gereken \u00fccret pusulas\u0131 i\u015f\u00e7inin fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nelidir. \u0130\u015f\u00e7i fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 bordro, makbuz, \u00fccret pusulas\u0131 gibi belgelerle ispatlayabilir. Bu belgeler de fazla \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fctunun bo\u015f olmas\u0131 ya da belgenin imzas\u0131z olmas\u0131 durumunda i\u015f\u00e7i fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc delil ile ispat edebilir.\u00a0 Ancak bu belgelerden birinin de fazla \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve fazla \u00e7al\u0131\u015fmaya dayal\u0131 \u00fccretin \u00f6dendi\u011fi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa ve bu belge imzal\u0131 ise i\u015f\u00e7i daha fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edemez. Ancak bu belgelerden birine fazla \u00e7al\u0131\u015fma saatinin daha fazla oldu\u011funa dair itirazi kay\u0131t koymu\u015fsa bu takdirde i\u015f\u00e7i alaca\u011f\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc delil ile ispat edebilir. \u00a0\u00a0Uygulamada fazla \u00e7al\u0131\u015fma bu belgelerden veya \u015firket kay\u0131tlar\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmaya dayal\u0131 \u00f6demenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ispatlanam\u0131yorsa mahkeme tan\u0131k beyanlar\u0131n\u0131 esas al\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 e. Zorunlu Nedenle Fazla \u00c7al\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7iye zorunlu nedenlerle fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131r\u0131labilir. <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 42. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> \u201c<em>Gerek bir ar\u0131za s\u0131ras\u0131nda, gerek bir ar\u0131zan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmesi halinde yahut makineler veya ara\u00e7 ve gere\u00e7 i\u00e7in hemen yap\u0131lmas\u0131 gerekli acele i\u015flerde, yahut zorlay\u0131c\u0131 sebeplerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda, i\u015fyerinin normal \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak dereceyi a\u015fmamak ko\u015fulu ile i\u015f\u00e7ilerin hepsi veya bir k\u0131sm\u0131na fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131r\u0131labilir. Bu durumda fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapan i\u015f\u00e7ilere uygun bir dinlenme s\u00fcresi verilmesi zorunludur. \u015eu kadar ki, zorunlu sebeplerle yap\u0131lan fazla \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in 41 inci maddenin birinci, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r\u201d.\u00a0 <\/em>Kanun h\u00fckm\u00fcnde belirtilen hallerin varl\u0131\u011f\u0131 halinde i\u015f\u00e7iye zorunlu \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131r\u0131labilir. Y\u00f6netmeli\u011fin 9. Maddesine g\u00f6re zorunlu nedenlerle veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda yap\u0131lan fazla \u00e7al\u0131\u015fma ve fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in i\u015f\u00e7inin onay\u0131 aranmaz.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0f. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Nedenle Fazla \u00c7al\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7iye ola\u011fan\u00fcst\u00fc sebeplerin varl\u0131\u011f\u0131nda fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131r\u0131labilir. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 43.maddesi ola\u011fan\u00fcst\u00fc hallerde fazla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201cSeferberlik s\u0131ras\u0131nda ve bu s\u00fcreyi a\u015fmamak \u015fart\u0131yla yurt savunmas\u0131n\u0131n gereklerini kar\u015f\u0131layan i\u015fyerlerinde fazla \u00e7al\u0131\u015fmaya l\u00fczum g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse i\u015flerin \u00e7e\u015fidine ve ihtiyac\u0131n derecesine g\u00f6re Cumhurba\u015fkan\u0131 g\u00fcnl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini, i\u015f\u00e7inin en \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcne \u00e7\u0131karabilir. (3) Bu suretle fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan i\u015f\u00e7iler i\u00e7in verilecek \u00fccret hakk\u0131nda 41 inci maddenin birinci, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r\u201d. <\/em>Yine Y\u00f6netmeli\u011fin 9. Maddesine g\u00f6re ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda yap\u0131lan fazla \u00e7al\u0131\u015fma ve fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in i\u015f\u00e7inin onay\u0131 aranmaz.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0g. \u0130\u00e7inin Yapm\u0131\u015f Oldu\u011fu Fazla \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Bedeli<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Fazla \u00c7al\u0131\u015fma \u00dccreti<\/strong>: \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 41. Maddesi\u2019nin 2. Ve 3. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re Her bir saat fazla \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in verilecek \u00fccret normal \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccretinin saat ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen miktar\u0131n\u0131n y\u00fczde elli y\u00fckseltilmesi suretiyle \u00f6denir. Fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fmalarda, her bir saat fazla \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in verilecek \u00fccret normal \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccretinin saat ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen miktar\u0131n\u0131n y\u00fczde yirmibe\u015f y\u00fckseltilmesiyle \u00f6denir. Y\u00f6netmeli\u011fin 5. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re fazla \u00e7al\u0131\u015fma veya fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin hesab\u0131nda yar\u0131m saatten az olan s\u00fcreler yar\u0131m saat, yar\u0131m saati a\u015fan s\u00fcreler ise bir saat say\u0131laca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Fazla mesai \u00fccreti konusunda kanun h\u00fck\u00fcmleri mutlak de\u011fildir. \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin taraflar\u0131 \u00f6denecek fazla mesai \u00fccretini yasan\u0131n belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rdan a\u015fa\u011f\u0131 olmamak kayd\u0131yla artt\u0131rabilirler. Fazla \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccretinin hesab\u0131nda Yarg\u0131tay i\u015f\u00e7inin son ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccreti de\u011fil, fazla \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdeki \u00fccreti dikkate al\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Fazla \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 Serbest Zaman Olarak Vermek<\/strong>: \u0130\u015f Kanunu i\u015f\u00e7iye dilerse fazla \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccreti yerine serbest zaman kullanma hakk\u0131 tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 41. Maddesinin 4. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re; <em>\u201cFazla \u00e7al\u0131\u015fma veya fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma yapan i\u015f\u00e7i isterse, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 zaml\u0131 \u00fccret yerine, fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 her saat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir saat otuz dakikay\u0131, fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 her saat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir saat onbe\u015f dakikay\u0131 serbest zaman olarak kullanabilir\u201d. <\/em>Y\u00f6netmeli\u011fin 6. Maddesi de serbest zamana yer vermi\u015ftir. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201cFazla \u00e7al\u0131\u015fma veya fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015fma yapan i\u015f\u00e7i, isterse i\u015fverene yaz\u0131l\u0131 olarak ba\u015fvurmak ko\u015fuluyla, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 zaml\u0131 \u00fccret yerine, fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 her saat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir saat otuz dakikay\u0131, fazla s\u00fcrelerle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 her saat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir saat onbe\u015f dakikay\u0131 serbest zaman olarak kullanabilir\u201d. <\/em>\u0130\u015f\u00e7i hak etti\u011fi serbest zaman\u0131 41. Maddenin 5. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re alt\u0131 ay i\u00e7inde, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri i\u00e7inde ve \u00fccretinde bir kesinti olmadan kullanabilir. Y\u00f6netmeli\u011fin 6. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re; \u0130\u015f\u00e7i hak etti\u011fi serbest zaman\u0131, 6 ay zarf\u0131nda i\u015fverene \u00f6nceden yaz\u0131l\u0131 olarak bildirmesi ko\u015fuluyla ve i\u015fverenin, i\u015fin veya i\u015fyerinin gereklerine uygun olarak belirledi\u011fi tarihten itibaren i\u015f g\u00fcnleri i\u00e7erisinde aral\u0131ks\u0131z ve \u00fccretinde bir kesinti olmadan kullanabilir. \u0130\u015f\u00e7iye serbest zaman, kanundan ve s\u00f6zle\u015fmelerden kaynaklanan tatil ve izin g\u00fcnlerinde kulland\u0131r\u0131lamaz.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0h. Fazla \u00c7al\u0131\u015fma \u00dccretinin Talebinde Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Fazla \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccreti alacaklar\u0131n zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi 5 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0i. Fazla \u00c7al\u0131\u015fma \u00dccretinde Faiz<\/strong><\/p>\n<p>Fazla \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccreti alacaklar\u0131nda uygulanacak faiz\u00a0bankalarca uygulanan en y\u00fcksek mevduat faizidir.<\/p>\n<p><strong>C. ULUSAL BAYRAM VE GENEL TAT\u0130L \u00dcCRET\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 a. Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Hangi G\u00fcnlerdir? Ulusal Bayram Ve Genel Tatil \u00dccreti Nas\u0131l \u00d6denir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ulusal Bayram Ve Genel Tatiller Hakk\u0131nda Kanun 1. Maddesine g\u00f6re<\/strong>; <em>\u201c1923 y\u0131l\u0131nda Cumhuriyetin ilan edildi\u011fi 29 Ekim g\u00fcn\u00fc Ulusal Bayramd\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;nin i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda Devlet ad\u0131na yaln\u0131z bug\u00fcn t\u00f6ren yap\u0131l\u0131r. Bayram 28 Ekim g\u00fcn\u00fc saat 13.00&#8217;ten itibaren ba\u015flar ve 29 Ekim g\u00fcn\u00fc devam eder\u201d<\/em>. <strong>An\u0131lan kanunun 2. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201c A\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan resmi ve dini bayram g\u00fcnleri ile y\u0131lba\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fc, 1 May\u0131s g\u00fcn\u00fc ve 15 Temmuz g\u00fcn\u00fc genel tatil g\u00fcnleridir. <\/em><\/p>\n<p><em>(A) Resmi bayram g\u00fcnleri \u015funlard\u0131r: <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em> 23 Nisan g\u00fcn\u00fc Ulusal Egemenlik ve \u00c7ocuk Bayram\u0131d\u0131r. <\/em><\/li>\n<li><em> 19 May\u0131s g\u00fcn\u00fc Atat\u00fcrk&#8217;\u00fc Anma ve Gen\u00e7lik ve Spor Bayram\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. <\/em><\/li>\n<li><em> 30 A\u011fustos g\u00fcn\u00fc Zafer Bayram\u0131d\u0131r. <\/em><\/li>\n<li><em>B) Dini bayramlar \u015funlard\u0131r: <\/em><\/li>\n<li><em> Ramazan Bayram\u0131; Arefe g\u00fcn\u00fc saat 13.00&#8217;ten itibaren 3,5 g\u00fcnd\u00fcr. <\/em><\/li>\n<li><em> Kurban Bayram\u0131; Arefe g\u00fcn\u00fc saat 13.00&#8217;ten itibaren 4,5 g\u00fcnd\u00fcr. <\/em><\/li>\n<li><em>C) 1 Ocak g\u00fcn\u00fc y\u0131lba\u015f\u0131 tatili, 1 May\u0131s g\u00fcn\u00fc Emek ve Dayan\u0131\u015fma G\u00fcn\u00fc ve 15 Temmuz g\u00fcn\u00fc Demokrasi ve Milli Birlik G\u00fcn\u00fc tatilidir. <\/em><\/li>\n<li><em>D) Ulusal, resmi ve dini bayram g\u00fcnleri ile y\u0131lba\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fc, 1 May\u0131s g\u00fcn\u00fc ve 15 Temmuz g\u00fcn\u00fc resmi daire ve kurulu\u015flar tatil edilir. Bu Kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve genel tatil g\u00fcnleri; Cuma g\u00fcn\u00fc ak\u015fam\u0131 sona erdi\u011finde m\u00fcteakip Cumartesi g\u00fcn\u00fcn\u00fcn tamam\u0131 tatil yap\u0131l\u0131r. Mahiyetleri itibariyle s\u00fcrekli g\u00f6rev yapmas\u0131 gereken kurulu\u015flar\u0131n \u00f6zel kanunlar\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r. 29 Ekim g\u00fcn\u00fc \u00f6zel i\u015fyerlerinin kapanmas\u0131 zorunludur\u201d.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ulusal Bayram Ve Genel Tatiller Hakk\u0131nda Kanun h\u00fckm\u00fc gere\u011fince ulusal bayram ve genel tatil g\u00fcnlerinde \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmaz ve resmi daireler tatil edilir. Ancak \u00f6zel sekt\u00f6rde ulusal bayram ve genel tatil g\u00fcnlerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131labilmektedir. Bu durumda i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren i\u015f akdi ile ulusal bayram ve genel tatil g\u00fcnlerinde \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rabilirler. \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131 taktirde ulusal bayram ve genel tatil g\u00fcnlerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in i\u015finin onay\u0131 gerekmektedir. \u00a0<strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 44. Maddesine g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201cUlusal bayram ve genel tatil g\u00fcnlerinde i\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131p \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmayaca\u011f\u0131 toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi veya i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri ile kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. S\u00f6zle\u015fmelerde h\u00fck\u00fcm bulunmamas\u0131 halinde s\u00f6z konusu g\u00fcnlerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in i\u015f\u00e7inin onay\u0131 gereklidir. Bu g\u00fcnlere ait \u00fccretler 47 nci maddeye g\u00f6re \u00f6denir\u201d.<\/em><\/p>\n<p>\u0130\u015f kanunun 44. Maddesinde de belirtildi\u011fi \u00fczere bu g\u00fcnlere ait \u00fccretler 47. Madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re \u00f6denir. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201cBu Kanun kapsam\u0131na giren i\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil g\u00fcn\u00fc olarak kabul edilen g\u00fcnlerde \u00e7al\u0131\u015fmazlarsa, bir i\u015f kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n o g\u00fcn\u00fcn \u00fccretleri tam olarak, tatil yapmayarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarsa ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan her g\u00fcn i\u00e7in bir g\u00fcnl\u00fck \u00fccreti \u00f6denir. Y\u00fczde usul\u00fcn\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerlerinde i\u015f\u00e7ilerin ulusal bayram ve genel tatil \u00fccretleri i\u015fverence i\u015f\u00e7iye \u00f6denir\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0b. Ulusal Bayram ve Genel Tatil \u00dccretinde \u0130spat Y\u00fck\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Fazla \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccreti b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bahsetti\u011fimiz \u00fczere ulusal bayram ve genel tatilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat y\u00fck\u00fc i\u015f\u00e7idedir. \u0130\u015f\u00e7i s\u00f6z konusu s\u00fcrelerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc delil ile ispat edebilir. S\u00f6z konusu g\u00fcnlere ait \u00fccretin \u00f6dendi\u011fine dair ispat y\u00fck\u00fc ise i\u015fveren aittir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0c. Ulusal Bayram ve Genel Tatil \u00dccretinde Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Ulusal bayram ve genel tatil \u00fccreti alacaklar\u0131n da zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi 5 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0d. Ulusal Bayram ve Genel Tatil \u00dccretinde Faiz<\/strong><\/p>\n<p>Ulusal bayram ve genel tatil \u00fccreti alacaklar\u0131n da uygulanacak faiz\u00a0bankalarca uygulanan en y\u00fcksek mevduat faizidir.<\/p>\n<p><strong>D. HAFTA TAT\u0130L\u0130 \u00dcCRET\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 a. Hafta Tatili Nedir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f Kanunun kapsam\u0131na giren i\u015f yerlerinde, i\u015f\u00e7ilere tatil g\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce 63&#8217;\u00fcnc\u00fc maddeye g\u00f6re belirlenen i\u015f g\u00fcnlerinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmalar\u0131 ko\u015fulu ile yedi g\u00fcnl\u00fck bir zaman dilimi i\u00e7inde kesintisiz en az yirmi d\u00f6rt saat dinlenme (hafta tatili) verilir. \u00a0Bu zorunluluk hafta tatilini anayasal bir hak haline getirmi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7inin aral\u0131ks\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmez. Dinlenme i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu nedenle i\u015f\u00e7iye dinlenme hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Dinlenme hakk\u0131 Anayasa ile de g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasan\u0131n 50. maddesi\u00a0\u00a0dinlenmenin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hakk\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 b. Hafta Tatili \u00dccreti<\/strong><\/p>\n<p>Hafta tatili \u00fccreti \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 46. Maddesinde h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201c\u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan hafta tatili g\u00fcn\u00fc i\u00e7in i\u015fveren taraf\u0131ndan bir i\u015f kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n o g\u00fcn\u00fcn \u00fccreti tam olarak \u00f6denir. \u015eu kadar ki; a) \u00c7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 halde kanunen \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinden say\u0131lan zamanlar ile g\u00fcnl\u00fck \u00fccret \u00f6denen veya \u00f6denmeyen kanundan veya s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan tatil g\u00fcnleri, b) (De\u011fi\u015fik: 4\/4\/2015-6645\/35 md.) Ek 2 nci maddede say\u0131lan izin s\u00fcreleri, c) Bir haftal\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde kalmak \u00fczere i\u015fveren taraf\u0131ndan verilen di\u011fer izinlerle hekim raporuyla verilen hastal\u0131k ve dinlenme izinleri, \u00c7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcnler gibi hesaba kat\u0131l\u0131r. Zorlay\u0131c\u0131 ve ekonomik bir sebep olmadan i\u015fyerindeki \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n haftan\u0131n bir veya birka\u00e7 g\u00fcn\u00fcnde i\u015fveren taraf\u0131ndan tatil edilmesi halinde haftan\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmayan g\u00fcnleri \u00fccretli hafta tatiline hak kazanmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Bir i\u015fyerinde i\u015fin bir haftadan fazla bir s\u00fcre ile tatil edilmesini gerektiren zorlay\u0131c\u0131 sebepler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman, 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaral\u0131 bentlerinde g\u00f6sterilen zorlay\u0131c\u0131 sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmayan g\u00fcnler i\u00e7in i\u015f\u00e7ilere \u00f6denen yar\u0131m \u00fccret hafta tatili g\u00fcn\u00fc i\u00e7in de \u00f6denir. Y\u00fczde usul\u00fcn\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerlerinde hafta tatili \u00fccreti i\u015fverence i\u015f\u00e7iye \u00f6denir\u201d<\/em>.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 c. Hafta Tatili \u00dccretinde \u0130spat Y\u00fck\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Fazla \u00e7al\u0131\u015fma \u00fccreti b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bahsetti\u011fimiz \u00fczere hafta tatilinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispat y\u00fck\u00fc i\u015f\u00e7idedir. \u0130\u015f\u00e7i s\u00f6z konusu s\u00fcrelerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc delil ile ispat edebilir. Hafta tatili \u00fccretinin \u00f6dendi\u011fine dair ispat y\u00fck\u00fc de i\u015fverene aittir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 d. Hafta Tatili \u00dccretinde Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Hafta tatili \u00fccreti alacaklar\u0131n da zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi 5 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 e. Hafta Tatili \u00dccretinde Faiz<\/strong><\/p>\n<p>Hafta tatili \u00fccreti alacaklar\u0131n da uygulanacak faiz bankalarca uygulanan en y\u00fcksek mevduat faizidir.<\/p>\n<p><strong>E. YILLIK \u00dcCRETL\u0130 \u0130Z\u0130N<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 a. Y\u0131ll\u0131k \u0130zin Nedir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fyerinde i\u015fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren, deneme s\u00fcresi de i\u00e7inde olmak \u00fczere, en az bir y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan i\u015f\u00e7ilerin kazand\u0131klar\u0131 \u00fccretli izin hakk\u0131d\u0131r. Y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin, \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 53. Maddesinde h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa ile de korunana bir hakt\u0131r. Y\u0131ll\u0131k izne dair normlar emredici niteliktedir. Bu nedenle bu haktan vazge\u00e7ilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 53. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin hakk\u0131ndan vazge\u00e7ilmeyece\u011fini h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 b. Y\u0131ll\u0131k \u0130zne Hak Kazanman\u0131n Ko\u015fullar\u0131 <\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 53. Maddesine g\u00f6re bir i\u015f\u00e7inin y\u0131ll\u0131k \u00fccretli hakk\u0131 kazanabilmesi i\u00e7in filen i\u015fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren en az bir y\u0131l s\u00fcre ile \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. E\u011fer i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin taraflar\u0131, s\u00f6zle\u015fmede deneme s\u00fcresi belirlemi\u015flerse bu takdirde bir y\u0131l hesab\u0131na deneme s\u00fcreside eklenir.<\/p>\n<p>Y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin i\u00e7in yap\u0131lacak olan 1 y\u0131l hesab\u0131nda fiilen \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu s\u00fcreler de\u011fil, kanunla \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi say\u0131lan s\u00fcrelerde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulur. <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 55. Maddesi <\/strong>\u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi say\u0131lan halleri h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201cA\u015fa\u011f\u0131daki s\u00fcreler y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin hakk\u0131n\u0131n hesab\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f gibi say\u0131l\u0131r: a) \u0130\u015f\u00e7inin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 kaza veya tutuldu\u011fu hastal\u0131ktan \u00f6t\u00fcr\u00fc i\u015fine gidemedi\u011fi g\u00fcnler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaral\u0131 bendinin (b) alt bendinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcreden fazlas\u0131 say\u0131lmaz.). b) Kad\u0131n i\u015f\u00e7ilerin 74 \u00fcnc\u00fc madde gere\u011fince do\u011fumdan \u00f6nce ve sonra \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131klar\u0131 g\u00fcnler. c) \u0130\u015f\u00e7inin muvazzaf askerlik hizmeti d\u0131\u015f\u0131nda manevra veya herhangi bir kanundan dolay\u0131 \u00f6devlendirilmesi s\u0131ras\u0131nda i\u015fine gidemedi\u011fi g\u00fcnler (Bu s\u00fcrenin y\u0131lda 90 g\u00fcnden fazlas\u0131 say\u0131lmaz.). d) \u00c7al\u0131\u015fmakta oldu\u011fu i\u015fyerinde zorlay\u0131c\u0131 sebepler y\u00fcz\u00fcnden i\u015fin aral\u0131ks\u0131z bir haftadan \u00e7ok tatil edilmesi sonucu olarak i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015fmadan ge\u00e7irdi\u011fi zaman\u0131n onbe\u015f g\u00fcn\u00fc (i\u015f\u00e7inin yeniden i\u015fe ba\u015flamas\u0131 \u015fart\u0131yla). e) 66 nc\u0131 maddede s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en zamanlar.<\/em> <em>f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil g\u00fcnleri. g) 3153 say\u0131l\u0131 Kanuna dayan\u0131larak \u00e7\u0131kar\u0131lan y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re r\u00f6ntgen muayenehanelerinde \u00e7al\u0131\u015fanlara pazardan ba\u015fka verilmesi gereken yar\u0131m g\u00fcnl\u00fck izinler. (1) h) \u0130\u015f\u00e7ilerin arabuluculuk toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lmalar\u0131, hakem kurullar\u0131nda bulunmalar\u0131, bu kurullarda i\u015f\u00e7i temsilcili\u011fi g\u00f6revlerini yapmalar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131 ile ilgili mevzuata g\u00f6re kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplant\u0131lara yahut i\u015f\u00e7ilik konular\u0131 ile ilgili uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n konferans, kongre veya kurullar\u0131na i\u015f\u00e7i veya sendika temsilcisi olarak kat\u0131lmas\u0131 sebebiyle i\u015flerine devam edemedikleri g\u00fcnler. \u0131) (De\u011fi\u015fik: 4\/4\/2015-6645\/35 md.) Ek 2 nci maddede say\u0131lan izin s\u00fcreleri, j) \u0130\u015fveren taraf\u0131ndan verilen di\u011fer izinler ile 65 inci maddedeki k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri. k) Bu Kanunun uygulanmas\u0131 sonucu olarak i\u015f\u00e7iye verilmi\u015f bulunan y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin s\u00fcresi<\/em>\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 c. Y\u0131ll\u0131k \u00dccretli \u0130zin S\u00fcreleri<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin s\u00fcresi i\u015f\u00e7inin o i\u015f yerindeki k\u0131demine g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir<strong>. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 53. Maddesinin 4. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201c\u0130\u015f\u00e7ilere verilecek y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin s\u00fcresi, hizmet s\u00fcresi; <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>a) Bir y\u0131ldan be\u015f y\u0131la kadar (be\u015f y\u0131l dahil) olanlara ond\u00f6rt g\u00fcnden, <\/em><\/li>\n<li><em>b) Be\u015f y\u0131ldan fazla onbe\u015f y\u0131ldan az olanlara yirmi g\u00fcnden,<\/em><\/li>\n<li><em>c) Onbe\u015f y\u0131l (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialt\u0131 g\u00fcnden, Az olamaz. Yer alt\u0131 i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin s\u00fcreleri d\u00f6rder g\u00fcn artt\u0131r\u0131larak uygulan\u0131r \u201d.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>An\u0131lan maddenin 5. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re;<\/strong> <em>\u201cAncak onsekiz ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki i\u015f\u00e7ilerle elli ve daha yukar\u0131 ya\u015ftaki i\u015f\u00e7ilere verilecek y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin s\u00fcresi yirmi g\u00fcnden az olamaz\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>An\u0131lan maddesinin 6. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re;<\/strong> \u201c<em>Y\u0131ll\u0131k izin s\u00fcreleri i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri ve toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri ile art\u0131r\u0131labilir\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Kural olarak y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin s\u00fcresi b\u00f6l\u00fcnemez. <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 56. Maddesine g\u00f6re<\/strong>; <em>\u201cY\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin i\u015fveren taraf\u0131ndan b\u00f6l\u00fcnemez. Bu iznin 53 \u00fcnc\u00fc maddede g\u00f6sterilen s\u00fcreler i\u00e7inde i\u015fveren taraf\u0131ndan s\u00fcrekli bir \u015fekilde verilmesi zorunludur. Ancak, 53 \u00fcnc\u00fc maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen izin s\u00fcreleri, taraflar\u0131n anla\u015fmas\u0131 ile bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc on g\u00fcnden a\u015fa\u011f\u0131 olmamak \u00fczere b\u00f6l\u00fcmler h\u00e2linde kullan\u0131labilir. \u0130\u015fveren taraf\u0131ndan y\u0131l i\u00e7inde verilmi\u015f bulunan di\u011fer \u00fccretli ve \u00fccretsiz izinler veya dinlenme ve hastal\u0131k izinleri y\u0131ll\u0131k izne mahsup edilemez. Y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin g\u00fcnlerinin hesab\u0131nda izin s\u00fcresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil g\u00fcnleri izin s\u00fcresinden say\u0131lmaz. Y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izinleri i\u015fyerinin kurulu bulundu\u011fu yerden ba\u015fka bir yerde ge\u00e7irecek olanlara istemde bulunmalar\u0131 ve bu hususu belgelemeleri ko\u015fulu ile gidi\u015f ve d\u00f6n\u00fc\u015flerinde yolda ge\u00e7ecek s\u00fcreleri kar\u015f\u0131lamak \u00fczere i\u015fveren toplam d\u00f6rt g\u00fcne kadar \u00fccretsiz izin vermek zorundad\u0131r. \u0130\u015fveren, i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izinlerini g\u00f6sterir izin kay\u0131t belgesi tutmak zorundad\u0131r. Alt i\u015fveren i\u015f\u00e7ilerinden, alt i\u015fvereni de\u011fi\u015fti\u011fi h\u00e2lde ayn\u0131 i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edenlerin y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin s\u00fcresi, ayn\u0131 i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 s\u00fcreler dikkate al\u0131narak hesaplan\u0131r. As\u0131l i\u015fveren, alt i\u015fveren taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan i\u015f\u00e7ilerin hak kazand\u0131klar\u0131 y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin s\u00fcrelerinin kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek ve ilgili y\u0131l i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakla, alt i\u015fveren ise alt\u0131nc\u0131 f\u0131kraya<\/em> <em>g\u00f6re tutmak zorunda oldu\u011fu izin kay\u0131t belgesinin bir \u00f6rne\u011fini as\u0131l i\u015fverene vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr \u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0d. Y\u0131ll\u0131k \u0130zin \u00dccreti<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131ll\u0131k izin \u00fccret \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 57. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201c\u0130\u015fveren, y\u0131ll\u0131k \u00fccretli iznini kullanan her i\u015f\u00e7iye, y\u0131ll\u0131k izin d\u00f6nemine ili\u015fkin \u00fccretini ilgili i\u015f\u00e7inin izine ba\u015flamas\u0131ndan \u00f6nce pe\u015fin olarak \u00f6demek veya avans olarak vermek zorundad\u0131r. Bu \u00fccretin hesab\u0131nda 50 nci madde h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r. G\u00fcnl\u00fck, haftal\u0131k veya ayl\u0131k olarak belirli bir \u00fccrete dayanmay\u0131p da akort, komisyon \u00fccreti, k\u00e2ra kat\u0131lma ve y\u00fczde usul\u00fc \u00fccret gibi belirli olmayan s\u00fcre ve tutar \u00fczerinden \u00fccret alan i\u015f\u00e7inin izin s\u00fcresi i\u00e7in verilecek \u00fccret, son bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde kazand\u0131\u011f\u0131 \u00fccretin fiili olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlere b\u00f6l\u00fcnmesi suretiyle bulunacak ortalama \u00fczerinden hesaplan\u0131r. Ancak, son bir y\u0131l i\u00e7inde i\u015f\u00e7i \u00fccretine zam yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, izin \u00fccreti i\u015f\u00e7inin izine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ay\u0131n ba\u015f\u0131 ile zamm\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih aras\u0131nda al\u0131nan \u00fccretin ayn\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan g\u00fcnlere b\u00f6l\u00fcnmesi suretiyle hesaplan\u0131r. Y\u00fczde usul\u00fcn\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 yerlerde bu \u00fccret, y\u00fczdelerden toplanan para d\u0131\u015f\u0131nda i\u015fveren taraf\u0131ndan \u00f6denir\u201d.<\/em><\/p>\n<p>\u0130\u015f akdi devam etti\u011fi s\u00fcrece i\u015fveren i\u015f\u00e7iye y\u0131ll\u0131k \u00fccretli iznini kulland\u0131rmak zorundad\u0131r. Ancak i\u015f akdi sona ermi\u015fse bu takdirde i\u015f\u00e7i kullanamad\u0131\u011f\u0131 izin s\u00fcresine ait \u00fccreti talep etme hakk\u0131na sahiptir. Y\u0131ll\u0131k izin \u00fccretinin talep edilmesi i\u00e7in i\u015f akdinin hakl\u0131 veya haks\u0131z nedenle feshedilmesinin hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 e. Y\u0131ll\u0131k \u00dccreti \u0130zinde \u0130spat Y\u00fck\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin i\u015fveren taraf\u0131ndan kulland\u0131rmak zorundad\u0131r. Y\u0131ll\u0131k \u00fccretli iznin kulland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat y\u00fck\u00fc de i\u015fveren d\u00fc\u015fer. <strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 56. Maddesinin 6. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re; <\/strong><em>\u201c\u0130\u015fveren, i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izinlerini g\u00f6sterir izin kay\u0131t belgesi tutmak zorundad\u0131r\u201d. <\/em>\u0130\u015fveren y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin kulland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya s\u00f6z konu\u015f belge ya da usul\u00fcne uygun tutulan benzer bir belge ile ispatlayabilir. Bu tarz bir belgenin bulunmamas\u0131 halinde i\u015fverenin y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin kulland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131na itibar edilmez.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 f. Y\u0131ll\u0131k \u00dccretli \u0130zinde Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi 01.07.2012 tarihinden \u00f6nce yap\u0131lan fesihlerde y\u0131ll\u0131k izin \u00fccreti zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi fesih tarihinden itibaren 5 y\u0131ld\u0131r. Feshin 01.07.2012 tarihinden sonra yap\u0131lmas\u0131 durumunda 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 146. ve 147. \u00a0maddeleri uyar\u0131nca zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi 10 y\u0131l olarak kabul edilmi\u015ftir. Ancak, 25.10.2017 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 7036 say\u0131l\u0131 Kanunla \u0130\u015f Kanunu\u2019na ek 3. Madde eklenerek, y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin alaca\u011f\u0131n\u0131n be\u015f y\u0131l olaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f ve yine ayn\u0131 Kanunla eklenen ek 8. maddeye g\u00f6re de bu s\u00fcrenin maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi 25.10.2017 tarihinden sonra i\u015ften \u00e7\u0131kanlar i\u00e7in uygulanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 g. Y\u0131ll\u0131k \u00dccretli \u0130zinde Faiz<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin alacaklar\u0131nda yasal faiz uygulan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>2. FESHE BA\u011eLI OLAN \u0130\u015e\u0130\u00c7\u0130L\u0130K ALACAKLARI<\/strong><\/p>\n<p><strong>A. KIDEM TAZM\u0130NATI<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 a. K\u0131dem Tazminat\u0131 Nedir?<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131dem tazminat\u0131, i\u015f\u00e7in \u0130\u015f Kanunu \u00e7er\u00e7evesinde belirlenen nedenlerden biriyle i\u015f akdine i\u015fveren taraf\u0131ndan son verilmesi durumunda i\u015f\u00e7iye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar i\u00e7in \u00f6denen \u00fccrettir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 b. K\u0131dem Tazminat\u0131n\u0131n Ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i K\u0131dem tazminat\u0131 talep etmeye 1475 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 14. Maddesinde belirtilen \u015fartlar dahilinde hak kazan\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>En Az Bir Y\u0131l \u00c7al\u0131\u015fm\u0131\u015f Olmal\u0131: <\/strong>\u0130\u015f Kanunu \u00e7er\u00e7evesinde i\u015f\u00e7inin k\u0131dem tazminat\u0131na hak kazana bilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle o i\u015f yerinde en az bir y\u0131l s\u00fcre ile \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i, o i\u015f yerinde bir y\u0131ldan az s\u00fcre ile \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fsa k\u0131dem tazminat\u0131 talep etme hakk\u0131na sahi olamaz.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u015f Akdinin Belli Nedenlerle Fesih Edilmesi: <\/strong>\u0130\u015f\u00e7i, i\u015fveren taraf\u0131ndan haks\u0131z, kendi taraf\u0131ndan ise hakl\u0131 nedenle i\u015f akdinin fesih edilmesi halinde k\u0131dem tazminat\u0131 talep etmeye hak kazan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><u>\u0130\u015fverenin hakl\u0131 nedenle i\u015f akdini feshi \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 25. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <\/u><\/p>\n<p><em>II- Ahlak ve iyi niyet kurallar\u0131na uymayan haller ve benzerleri: <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>a) \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bu s\u00f6zle\u015fmenin esasl\u0131 noktalar\u0131ndan biri i\u00e7in gerekli vas\u0131flar veya \u015fartlar kendisinde bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde bunlar\u0131n kendisinde bulundu\u011funu ileri s\u00fcrerek, yahut ger\u00e7e\u011fe uygun olmayan bilgiler veya s\u00f6zler s\u00f6yleyerek i\u015f\u00e7inin i\u015fvereni yan\u0131ltmas\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>b) \u0130\u015f\u00e7inin, i\u015fveren yahut bunlar\u0131n aile \u00fcyelerinden birinin \u015feref ve namusuna dokunacak s\u00f6zler sarfetmesi veya davran\u0131\u015flarda bulunmas\u0131, yahut i\u015fveren hakk\u0131nda \u015feref ve haysiyet k\u0131r\u0131c\u0131 as\u0131ls\u0131z ihbar ve isnadlarda bulunmas\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>c) \u0130\u015f\u00e7inin i\u015fverenin ba\u015fka bir i\u015f\u00e7isine cinsel tacizde bulunmas\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>d) \u0130\u015f\u00e7inin i\u015fverene yahut onun ailesi \u00fcyelerinden birine yahut i\u015fverenin ba\u015fka i\u015f\u00e7isine sata\u015fmas\u0131, i\u015fyerine sarho\u015f yahut uyu\u015fturucu madde alm\u0131\u015f olarak gelmesi ya da i\u015fyerinde bu maddeleri kullanmas\u0131. (1) e) \u0130\u015f\u00e7inin, i\u015fverenin g\u00fcvenini k\u00f6t\u00fcye kullanmak, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmak, i\u015fverenin meslek s\u0131rlar\u0131n\u0131 ortaya atmak gibi do\u011fruluk ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa uymayan davran\u0131\u015flarda bulunmas\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>f) \u0130\u015f\u00e7inin, i\u015fyerinde, yedi g\u00fcnden fazla hapisle cezaland\u0131r\u0131lan ve cezas\u0131 ertelenmeyen bir su\u00e7 i\u015flemesi. <\/em><\/li>\n<li><em>g) \u0130\u015f\u00e7inin i\u015fverenden izin almaks\u0131z\u0131n veya hakl\u0131 bir sebebe dayanmaks\u0131z\u0131n ard\u0131 ard\u0131na iki i\u015fg\u00fcn\u00fc veya bir ay i\u00e7inde iki defa herhangi bir tatil g\u00fcn\u00fcnden sonraki i\u015f g\u00fcn\u00fc, yahut bir ayda \u00fc\u00e7 i\u015fg\u00fcn\u00fc i\u015fine devam etmemesi. <\/em><\/li>\n<li><em>h) \u0130\u015f\u00e7inin yapmakla \u00f6devli bulundu\u011fu g\u00f6revleri kendisine hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde yapmamakta \u0131srar etmesi. \u0131) \u0130\u015f\u00e7inin kendi iste\u011fi veya savsamas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden i\u015fin g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrmesi, i\u015fyerinin mal\u0131 olan veya mal\u0131 olmay\u0131p da eli alt\u0131nda bulunan makineleri, tesisat\u0131 veya ba\u015fka e\u015fya ve maddeleri otuz g\u00fcnl\u00fck \u00fccretinin tutar\u0131yla \u00f6deyemeyecek derecede hasara ve kayba u\u011fratmas\u0131\u201d. <\/em>\u0130\u015f\u00e7inin k\u0131dem tazminat\u0131 talep edebilmesi i\u015f akdinin hakl\u0131 sebepler d\u0131\u015f\u0131nda fesih edilmesi gerekir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><u>\u0130\u015f\u00e7inin i\u015f akdini hakl\u0131 nedenle feshi \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 24. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. <\/u>An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re;\u00a0 S\u00fcresi belirli olsun veya olmas\u0131n i\u015f\u00e7i, a\u015fa\u011f\u0131da yaz\u0131l\u0131 hallerde i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini s\u00fcrenin bitiminden \u00f6nce veya bildirim s\u00fcresini beklemeksizin feshedebilir:<\/p>\n<ol>\n<li>Sa\u011fl\u0131k sebepleri:<\/li>\n<li>a) \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin konusu olan i\u015fin yap\u0131lmas\u0131 i\u015fin niteli\u011finden do\u011fan bir sebeple i\u015f\u00e7inin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 veya ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in tehlikeli olursa.<\/li>\n<li>b) \u0130\u015f\u00e7inin s\u00fcrekli olarak yak\u0131ndan ve do\u011frudan bulu\u015fup g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u015fveren yahut ba\u015fka bir i\u015f\u00e7i bula\u015f\u0131c\u0131 veya i\u015f\u00e7inin i\u015fi ile ba\u011fda\u015fmayan bir hastal\u0131\u011fa tutulursa.<\/li>\n<li>Ahlak ve iyiniyet kurallar\u0131na uymayan haller ve benzerleri:<\/li>\n<li>a) \u0130\u015fveren i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bu s\u00f6zle\u015fmenin esasl\u0131 noktalar\u0131ndan biri hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f vas\u0131flar veya \u015fartlar g\u00f6stermek yahut ger\u00e7e\u011fe uygun olmayan bilgiler vermek veya s\u00f6zler s\u00f6ylemek suretiyle i\u015f\u00e7iyi yan\u0131lt\u0131rsa.<\/li>\n<li>b) \u0130\u015fveren i\u015f\u00e7inin veya ailesi \u00fcyelerinden birinin \u015feref ve namusuna dokunacak \u015fekilde s\u00f6zler s\u00f6yler, davran\u0131\u015flarda bulunursa veya i\u015f\u00e7iye cinsel tacizde bulunursa.<\/li>\n<li>c) \u0130\u015fveren i\u015f\u00e7iye veya ailesi \u00fcyelerinden birine kar\u015f\u0131 sata\u015fmada bulunur veya g\u00f6zda\u011f\u0131 verirse, yahut i\u015f\u00e7iyi veya ailesi \u00fcyelerinden birini kanuna kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015fa \u00f6zendirir, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131r, s\u00fcr\u00fckler, yahut i\u015f\u00e7iye ve ailesi \u00fcyelerinden birine kar\u015f\u0131 hapsi gerektiren bir su\u00e7 i\u015flerse yahut i\u015f\u00e7i hakk\u0131nda \u015feref ve haysiyet k\u0131r\u0131c\u0131 as\u0131ls\u0131z a\u011f\u0131r isnad veya ithamlarda bulunursa.<\/li>\n<li>d) \u0130\u015f\u00e7inin di\u011fer bir i\u015f\u00e7i veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u015fyerinde cinsel tacize u\u011framas\u0131 ve bu durumu i\u015fverene bildirmesine ra\u011fmen gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmazsa.<\/li>\n<li>e) \u0130\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7inin \u00fccreti kanun h\u00fck\u00fcmleri veya s\u00f6zle\u015fme \u015fartlar\u0131na uygun olarak hesap edilmez veya \u00f6denmezse,<\/li>\n<li>f) \u00dccretin par\u00e7a ba\u015f\u0131na veya i\u015f tutar\u0131 \u00fczerinden \u00f6denmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p da i\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7iye yapabilece\u011fi say\u0131 ve tutardan az i\u015f verildi\u011fi hallerde, aradaki \u00fccret fark\u0131 zaman esas\u0131na g\u00f6re \u00f6denerek i\u015f\u00e7inin eksik ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccret kar\u015f\u0131lanmazsa, yahut \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 uygulanmazsa. III. Zorlay\u0131c\u0131 sebepler: \u0130\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerinde bir haftadan fazla s\u00fcre ile i\u015fin durmas\u0131n\u0131 gerektirecek zorlay\u0131c\u0131 sebepler ortaya \u00e7\u0131karsa. \u0130\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan, i\u015f akdi kanunda belirlenen bu hakl\u0131 sebeplerin varl\u0131\u011f\u0131 halinde fesih edilirse k\u0131dem tazminat\u0131 talep edebilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0 c. Muvazzaf Askerlik, Emeklilik ve Kad\u0131n \u0130\u015f\u00e7inin Evlenmesi Halinde K\u0131dem Tazminat\u0131<\/strong><\/p>\n<p>1475 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 14. Maddesine g\u00f6re; <em>\u201cBu Kanuna tabi i\u015f\u00e7ilerin hizmet akitlerinin: Muvazzaf askerlik hizmeti dolay\u0131s\u0131yle,\u00a0 Ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 kanunla veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesiyle kurulu kurum veya sand\u0131klardan ya\u015fl\u0131l\u0131k, emeklilik veya malull\u00fck ayl\u0131\u011f\u0131 yahut toptan \u00f6deme almak amac\u0131yla; 506 Say\u0131l\u0131 Kanunun 60 \u0131nc\u0131 maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ya\u015flar d\u0131\u015f\u0131nda kalan di\u011fer \u015fartlar\u0131 veya ayn\u0131 Kanunun Ge\u00e7ici 81 inci maddesine g\u00f6re ya\u015fl\u0131l\u0131k ayl\u0131\u011f\u0131 ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen sigortal\u0131l\u0131k s\u00fcresini ve prim \u00f6deme g\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131 tamamlayarak kendi istekleri ile i\u015ften ayr\u0131lmalar\u0131 nedeniyle,<\/em> <em>Feshedilmesi veya kad\u0131n\u0131n evlendi\u011fi tarihten itibaren bir y\u0131l i\u00e7erisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya i\u015f\u00e7inin \u00f6l\u00fcm\u00fc sebebiyle son bulmas\u0131 hallerinde i\u015f\u00e7inin i\u015fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren hizmet aktinin devam\u0131 s\u00fcresince her ge\u00e7en tam y\u0131l i\u00e7in i\u015fverence i\u015f\u00e7iye 30 g\u00fcnl\u00fck \u00fccreti tutar\u0131nda k\u0131dem tazminat\u0131 \u00f6denir\u201d <\/em>h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 d. \u0130\u015finin \u0130stifas\u0131 halinde K\u0131dem Tazminat\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f Kanunu hangi hallerde i\u015f\u00e7inin k\u0131dem tazminat\u0131 hakk\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7inin istifa etmesi halinde k\u0131dem tazminat\u0131 talep hakk\u0131 yoktur. Ancak \u0130\u015f Kanununda belirlenen hakl\u0131 sebeplerden birinin varl\u0131\u011f\u0131 halinde i\u015f\u00e7i istifa ederse k\u0131dem tazminat\u0131na hak kazan\u0131r. \u0130\u00e7inin hakl\u0131 sebeplerle feshi \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 24. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay baz\u0131 hallerde i\u015finin istifas\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen k\u0131dem tazminat\u0131 hakk\u0131 kazanabilmesine olanak sa\u011flayabiliyor. \u00d6rne\u011fin i\u015f\u00e7iye bask\u0131 alt\u0131nda i\u015fveren taraf\u0131ndan imzalat\u0131lan istifa dilek\u00e7eleri, i\u015fe ba\u015flarken i\u015f\u00e7iye bo\u015f ka\u011f\u0131da att\u0131r\u0131lan imzal\u0131 dilek\u00e7eler ger\u00e7ek iradeyi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile i\u015f\u00e7inin k\u0131dem tazminat\u0131 talep etmesine engel bir durum olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 e. K\u0131dem Tazminat\u0131nda \u0130spat y\u00fck\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 i\u015fverenin i\u015f akdini haks\u0131z feshi, kendinin ise hakl\u0131 nedenle feshi halinde talep edebilecektir. Bu durumda i\u015f\u00e7inin k\u0131dem tazminat\u0131 hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmek i\u015fverene aittir. \u0130\u015fveren, i\u015f\u00e7inin k\u0131dem tazminat\u0131 talep hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyorsa bu iddias\u0131n\u0131 ispat etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 f. K\u0131dem Tazminat\u0131nda Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>7036 say\u0131l\u0131 Kanun ile 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu&#8217;nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonucu k\u0131dem tazminat\u0131 zamana\u015f\u0131m\u0131 10 y\u0131ldan 5 y\u0131la d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu do\u011frultuda 25.10.2017 tarihinden \u00f6nce sona eren i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerine dayal\u0131 olarak talep edilecek k\u0131dem tazminat\u0131 i\u00e7in zamana\u015f\u0131m\u0131 10 y\u0131ld\u0131r. 25.10.2017 tarihinden sonra sona eren i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerine dayal\u0131 olarak talep edilecek k\u0131dem tazminat\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi ise 5 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 g. K\u0131dem Tazminat\u0131nda Faiz<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131dem tazminat\u0131 alacaklar\u0131nda uygulanacak faiz bankalarca uygulanan en y\u00fcksek mevduat faizidir.<\/p>\n<p><strong>B. \u0130HBAR TAZM\u0130NATI<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 a. \u0130hbar Tazminat\u0131 Nedir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130hbar tazminat\u0131 hem i\u015f\u00e7i hem de i\u015fveren taraf\u0131ndan talep edilebilecek bir tazminat t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u0130hbar tazminat\u0131;\u00a0 i\u015f\u00e7i ya da i\u015fveren, i\u015f akdini di\u011fer tarafa haber vermeden, kanunun belirledi\u011fi bildirim s\u00fcrelerine uymadan sona erdirirse, i\u015f akdini bu \u015fekilde sonland\u0131ran taraf\u0131n di\u011fer tarafa \u00f6demek zorunda kalaca\u011f\u0131 tazminatt\u0131r. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 17. Maddesi ihbar tazminat\u0131n\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir. Buna g\u00f6re i\u015f akdini sona erdirecek olan taraf, di\u011fer tarafa fesihten \u00f6nce bu durumu bildirmek zorundad\u0131r. aksi taktirde ihbar tazminat\u0131 \u00f6demek zorunda kalacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 b. \u0130hbar Tazminat\u0131 Ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Belirsiz S\u00fcreli \u0130\u015f S\u00f6zle\u015fmesi Olmal\u0131: <\/strong>\u0130hbar tazminat\u0131 talebinin s\u00f6z konusu olabilmesi i\u00e7in s\u00f6zle\u015fmenin belirsiz s\u00fcreli olmas\u0131 gerekmektedir. Belirli s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinde ihbara tazminat\u0131 alaca\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/li>\n<li><strong>Bildirim S\u00fcrelerine Uymamak: <\/strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 17. Maddesine g\u00f6re; \u201c<em>Belirsiz s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinin feshinden \u00f6nce durumun di\u011fer tarafa bildirilmesi gerekir. <\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p><em>\u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri; <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>a) \u0130\u015fi alt\u0131 aydan az s\u00fcrm\u00fc\u015f olan i\u015f\u00e7i i\u00e7in, bildirimin di\u011fer tarafa yap\u0131lmas\u0131ndan ba\u015flayarak iki hafta sonra, b) \u0130\u015fi alt\u0131 aydan birbu\u00e7uk y\u0131la kadar s\u00fcrm\u00fc\u015f olan i\u015f\u00e7i i\u00e7in, bildirimin di\u011fer tarafa yap\u0131lmas\u0131ndan ba\u015flayarak d\u00f6rt hafta sonra, <\/em><\/li>\n<li><em>c) \u0130\u015fi birbu\u00e7uk y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar s\u00fcrm\u00fc\u015f olan i\u015f\u00e7i i\u00e7in, bildirimin di\u011fer tarafa yap\u0131lmas\u0131ndan ba\u015flayarak alt\u0131 hafta sonra,<\/em><\/li>\n<li><em>d) \u0130\u015fi \u00fc\u00e7 y\u0131ldan fazla s\u00fcrm\u00fc\u015f i\u015f\u00e7i i\u00e7in, bildirim yap\u0131lmas\u0131ndan ba\u015flayarak sekiz hafta sonra, Feshedilmi\u015f say\u0131l\u0131r. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>Bu s\u00fcreler asgari olup s\u00f6zle\u015fmeler ile art\u0131r\u0131labilir. <\/em><\/p>\n<p><em>Bildirim \u015fart\u0131na uymayan taraf, bildirim s\u00fcresine ili\u015fkin \u00fccret tutar\u0131nda tazminat \u00f6demek zorundad\u0131r\u201d. <\/em>Kanun h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re fesihten \u00f6nce durumun di\u011fer taraf bildirilmesi gerekir.\u00a0 Yukar\u0131da belirtildi\u011fi \u00fczere bildirim s\u00fcreleri kanunen a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bildirim s\u00fcrelerine uyulmadan i\u015f akdi fesih edilirse bildirim s\u00fcresine ili\u015fkin \u00fccret tutar\u0131nda tazminat \u00f6demek zorunda kal\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Hakl\u0131 Bir Neden Olmaks\u0131z\u0131n \u0130\u015f Akdinin Fesih Edilmesi: <\/strong>taraflardan biri i\u015f akdi devam etti\u011fi s\u00fcre i\u00e7inde y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmezse, hakl\u0131 bir neden ortaya \u00e7\u0131karsa hakl\u0131 nedenle derhal i\u015f akdini fesih edebilir. Bu durumda bilidir s\u00fcresine uyulma zorunlulu\u011fu yoktur. Zira ortada hakl\u0131 bir neden vard\u0131r. Ortada hakl\u0131 bir neden s\u00f6z konusu ise ihbar tazminat\u0131 alaca\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Ki\u015finin ihbar tazminat\u0131 hakk\u0131 kazanabilmesi i\u00e7in i\u015f akdinin haks\u0131z olarak fesih edilmi\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0 c. Yeni \u0130\u015f Arama \u0130zni: <\/strong>\u0130\u015f\u00e7i bildirim s\u00fcresi zarf\u0131nda ayn\u0131 i\u015f yerinde \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalacakt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7inin i\u015f akdi sona erdi\u011fi i\u00e7in bir yandan da i\u015f aramas\u0131 gerekecektir. Ancak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken i\u015f aramas\u0131 da zor olacakt\u0131r. Bu <strong>nedenle \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 27. maddesi <\/strong>i\u015f\u00e7iye yeni i\u015f arama izni verilmesi hakk\u0131 tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201c Bildirim s\u00fcreleri i\u00e7inde i\u015fveren, i\u015f\u00e7iye yeni bir i\u015f bulmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan i\u015f arama iznini i\u015f saatleri i\u00e7inde ve \u00fccret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. \u0130\u015f arama izninin s\u00fcresi g\u00fcnde iki saatten az olamaz ve i\u015f\u00e7i isterse i\u015f arama izin saatlerini birle\u015ftirerek toplu kullanabilir. Ancak i\u015f arama iznini toplu kullanmak isteyen i\u015f\u00e7i, bunu i\u015ften ayr\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcnden evvelki g\u00fcnlere rastlatmak ve bu durumu i\u015fverene bildirmek zorundad\u0131r. \u0130\u015fveren yeni i\u015f arama iznini vermez veya eksik kulland\u0131r\u0131rsa o s\u00fcreye ili\u015fkin \u00fccret i\u015f\u00e7iye \u00f6denir. \u0130\u015fveren, i\u015f arama izni esnas\u0131nda i\u015f\u00e7iyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r ise i\u015f\u00e7inin izin kullanarak bir \u00e7al\u0131\u015fma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n alaca\u011f\u0131 \u00fccrete ilaveten, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrenin \u00fccretini y\u00fczde y\u00fcz zaml\u0131 \u00f6der\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0 d. \u0130hbar Tazminat\u0131nda \u0130spat y\u00fck\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f akdi bildirim s\u00fcreleri i\u00e7inde fesih edilmi\u015fse, ispat y\u00fck\u00fc s\u00f6zle\u015fmeyi fesheden \u00fczerindedir. \u0130hbar s\u00fcrelerine uyularak fesih edildi\u011fi yaz\u0131l\u0131 delil ile ispatlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 e. \u0130hbar Tazminat\u0131nda Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>7036 say\u0131l\u0131 Kanun ile 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu&#8217;nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonucu ihbar tazminat\u0131 talebi i\u00e7in zamana\u015f\u0131m\u0131 10 y\u0131ldan 5 y\u0131la d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu do\u011frultuda 25.10.2017 tarihinden \u00f6nce sona eren i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerine dayal\u0131 olarak talep edilecek ihbar tazminat\u0131 i\u00e7in zamana\u015f\u0131m\u0131 10 y\u0131ld\u0131r. 25.10.2017 tarihinden sonra sona eren i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerine dayal\u0131 olarak talep edilecek ihbar tazminat\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi ise 5 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 f. \u0130hbar Tazminat\u0131nda Faiz<\/strong><\/p>\n<p>\u0130hbar tazminat\u0131 alacaklar\u0131nda uygulanacak faiz t\u00fcr\u00fc yasal faizidir.<\/p>\n<p><strong>C. K\u00d6T\u00dcN\u0130YET TAZM\u0130NATI<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u00f6t\u00fc niyet tazminat\u0131 \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 17. Maddesinin 6. F\u0131kras\u0131nda h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong>. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201c\u0130\u015fverenin bildirim \u015fart\u0131na uymamas\u0131 veya bildirim s\u00fcresine ait \u00fccreti pe\u015fin \u00f6deyerek s\u00f6zle\u015fmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na engel olmaz. 18 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan i\u015f\u00e7ilerin i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin, fesih hakk\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131larak sona erdirildi\u011fi durumlarda i\u015f\u00e7iye bildirim s\u00fcresinin \u00fc\u00e7 kat\u0131 tutar\u0131nda tazminat \u00f6denir. Fesih i\u00e7in bildirim \u015fart\u0131na da uyulmamas\u0131 ayr\u0131ca d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kra uyar\u0131nca tazminat \u00f6denmesini gerektirir\u201d. <\/em>Belirsiz s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinde i\u015fveren fesih hakk\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanarak i\u015f\u00e7inin i\u015f akdini feshederse i\u015f\u00e7iye bildirim s\u00fcresinin \u00fc\u00e7 kat\u0131 tutar\u0131nda tazminat \u00f6deyecektir. Bu tazminata k\u00f6t\u00fcniyet tazminat\u0131 denmektedir.<\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fcniyet tazminat\u0131 i\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan talep edilecek bir tazminat t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 17. Maddesinin 6. F\u0131kras\u0131 sadece i\u015fverenin fesih hakk\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131n\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7inin fesih hakk\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131 diye bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle k\u00f6t\u00fcniyet tazminat\u0131 i\u015f\u00e7inin, i\u015fverenin fesih hakk\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131 sonucunda talep edebilece\u011fi bir tazminat t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i feshin ge\u00e7ersizli\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor ve i\u015fe iade davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015fsa bu takdirde k\u00f6t\u00fcniyet tazminat\u0131 talebinde bulunmaz.<\/p>\n<p>7036 say\u0131l\u0131 Kanun ile 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu&#8217;nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonucu k\u00f6t\u00fcniyet tazminat\u0131 talebi i\u00e7in zamana\u015f\u0131m\u0131 10 y\u0131ldan 5 y\u0131la d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu do\u011frultuda 25.10.2017 tarihinden \u00f6nce sona eren i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerine dayal\u0131 olarak talep edilecek k\u00f6t\u00fcniyet tazminat\u0131 i\u00e7in zamana\u015f\u0131m\u0131 10 y\u0131ld\u0131r. 25.10.2017 tarihinden sonra sona eren i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerine dayal\u0131 olarak talep edilecek k\u00f6t\u00fcniyet tazminat\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi ise 5 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p><strong>D. MADD\u0130 VE MANEZ\u0130 TAZM\u0130NAT<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i ya da i\u015fveren usuls\u00fcz fesih nedeniyle u\u011frad\u0131klar\u0131 zararlar\u0131 genel h\u00fck\u00fcmler \u00e7er\u00e7evesinde maddi ve manevi tazminat olarak talep edebilirler.<\/p>\n<p><strong>E. \u0130\u015eE \u0130ADE DAVASI<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 a. \u0130\u015fe \u0130ade Davas\u0131 nedir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fe iade davas\u0131 \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 20. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130\u015fe iade davas\u0131; i\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015f akdi sebep g\u00f6sterilmeden ya da ge\u00e7erli bir sebebe dayanmadan fesih edilirse i\u015f\u00e7inin i\u015fe iade talepli a\u00e7aca\u011f\u0131 dava t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 b. \u0130\u015f \u0130ade Talepli Davan\u0131n Ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Belirsiz S\u00fcreli \u0130\u015f S\u00f6zle\u015fmesi Olmal\u0131: <\/strong>\u0130\u015f\u00e7inin i\u015fe iade talebinde bulunabilmesi i\u00e7in i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin belirsiz s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi olmas\u0131 gerekir. Belirli s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine dayan\u0131larak i\u015fe iade talebinde bulunulmaz.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u015fyerinde En Az 30 \u0130\u015f\u00e7i \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor Olmal\u0131: <\/strong>\u0130\u015f\u00e7inin i\u015f akdi sona erdi\u011fi tarihte o i\u015f yerinde en az 30 i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fverenin ayn\u0131 i\u015f kolunda yer alan ba\u015fka i\u015f yerleri de varsa 30 i\u015f\u00e7i hesab\u0131na ayn\u0131 i\u015f kolundaki t\u00fcm i\u015f yerleri kat\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7i Bu \u0130\u015fyerinde En Az 6 Ayd\u0131r \u00c7al\u0131\u015f\u0131yor Olmal\u0131: <\/strong>\u0130\u015f\u00e7inin bu i\u015f yerinde en az 6 ayd\u0131r \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131 gerekir. \u0130\u015f\u00e7inin 6 ayl\u0131k k\u0131dem hesab\u0131na ayn\u0131 i\u015fverenin t\u00fcm i\u015fyerlerinde ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcre dahil edilir. \u0130\u015fe iade davas\u0131nda 6 ayl\u0131k k\u0131deme bir istisna getirilmi\u015f ve yer alt\u0131 i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler bu \u015farta dahil edilmemi\u015ftir.<\/li>\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7i, \u0130\u015fletmenin B\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc Sevk Ve \u0130dare Eden \u0130\u015fveren Vekili Ve Yard\u0131mc\u0131lar\u0131 \u0130le \u0130\u015fyerinin B\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc Sevk Ve \u0130dare Eden Ve \u0130\u015f\u00e7iyi \u0130\u015fe Alma Ve \u0130\u015ften \u00c7\u0131karma Yetkisi Bulunan \u0130\u015fveren Vekillerinden Olmamal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u0130\u015fverene Taraf\u0131ndan Fesih Bildiriminde Sebep G\u00f6sterilmemeli Veya G\u00f6sterilen Sebep Ge\u00e7erli Bir Sebep Olmamal\u0131: <\/strong>i\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015f akdi sebep g\u00f6sterilmeden fesih edilirse veya g\u00f6sterilen sebep ge\u00e7erli bir sebebe dayanm\u0131yorsa bu takdirde t\u00fcm bu ko\u015fullar dahilinde i\u015f\u00e7i i\u015fe iade talepli dava a\u00e7abilecektir. \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 18. Maddesi ge\u00e7ersiz fesih nedenlerine dayanm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re; <em>\u201ca) Sendika \u00fcyeli\u011fi veya \u00e7al\u0131\u015fma saatleri d\u0131\u015f\u0131nda veya i\u015fverenin r\u0131zas\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fma saatleri i\u00e7inde sendikal faaliyetlere kat\u0131lmak. b) \u0130\u015fyeri sendika temsilcili\u011fi yapmak. c) Mevzuattan veya s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan haklar\u0131n\u0131 takip veya y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmek i\u00e7in i\u015fveren aleyhine idari veya adli makamlara ba\u015fvurmak veya bu hususta ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcrece kat\u0131lmak.(1) d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, hamilelik, do\u011fum, din, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f ve benzeri nedenler. e) 74 \u00fcnc\u00fc maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve kad\u0131n i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yasak oldu\u011fu s\u00fcrelerde i\u015fe gelmemek. f) Hastal\u0131k veya kaza nedeniyle 25 inci maddenin (I) numaral\u0131 bendinin (b) alt bendinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bekleme s\u00fcresinde i\u015fe ge\u00e7ici devams\u0131zl\u0131k fesih i\u00e7in ge\u00e7erli sebep olu\u015fturmaz\u201d<\/em>.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0 c. \u0130\u015fveren Taraf\u0131ndan yap\u0131lacak Feshin \u015eekli<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 19. Maddesinin 1. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re<\/strong>; <em>\u201c\u0130\u015fveren fesih bildirimini yaz\u0131l\u0131 olarak yapmak ve fesih sebebini a\u00e7\u0131k ve kesin bir \u015fekilde belirtmek zorundad\u0131r\u201d. <\/em>i\u015fveren i\u015f akdini yaz\u0131l\u0131 olarak feshetmelidir. Yaz\u0131l\u0131 fesihte i\u015f akdinin sonland\u0131r\u0131lmasana sebep olan gerek\u00e7e a\u00e7\u0131k ve net bir \u015fekilde belirtilmedir. Aksi takdirde yukar\u0131da belirtilen ko\u015fullar\u0131n da varl\u0131\u011f\u0131 halinde i\u015f\u00e7i a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015fe iade davas\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc hukuki \u015fart sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 d. \u0130\u015fveren Taraf\u0131ndan Yap\u0131lacak Fesihte \u0130\u015f\u00e7inin Savunmas\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 19. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re; <\/strong><em>\u201cHakk\u0131ndaki iddialara kar\u015f\u0131 savunmas\u0131n\u0131 almadan bir i\u015f\u00e7inin belirsiz s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi, o i\u015f\u00e7inin davran\u0131\u015f\u0131 veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, i\u015fverenin 25 inci maddenin (II) numaral\u0131 bendi \u015fartlar\u0131na uygun fesih hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r\u201d<\/em>. An\u0131lan h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131k\u00e7a belirsiz s\u00fcreli s\u00f6zle\u015fme feshedilmeden \u00f6nce i\u015f\u00e7inin savunmas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Savunman\u0131 hangi \u015fekilde al\u0131naca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. ancak ispat a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 al\u0131nmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 e. \u0130\u015fe \u0130ade Davas\u0131nda \u0130spat Y\u00fck\u00fc<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 20. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131na g\u00f6re; \u201c<\/strong><em>Feshin ge\u00e7erli bir sebebe dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u015fverene aittir. \u0130\u015f\u00e7i, feshin ba\u015fka bir sebebe dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi takdirde, bu iddias\u0131n\u0131 ispatla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0 f.\u00a0 \u0130\u015fe \u0130ade Davas\u0131nda Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f Kanunu\u2019nun 20. Maddesine g\u00f6re i\u015fe iade davas\u0131 i\u00e7in dava a\u00e7ma s\u00fcresi belirsiz s\u00fcreli i\u015f akdinin feshine dayal\u0131 bildirimin tebli\u011finden itibaren 1 ayd\u0131r. Bu s\u00fcre hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcredir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fe iade davalar\u0131nda arabulucuya ba\u015fvuru zorunlulu\u011fu vard\u0131r. Bu nedenle i\u015f\u00e7i bir ay i\u00e7inde i\u015fe iade talebiyle, \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca arabulucuya ba\u015fvurmak zorundad\u0131r. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anla\u015fmaya var\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde, son tutana\u011f\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi tarihten itibaren, iki hafta i\u00e7inde i\u015f mahkemesinde dava a\u00e7\u0131labilir. Taraflar anla\u015f\u0131rlarsa uyu\u015fmazl\u0131k ayn\u0131 s\u00fcrede i\u015f mahkemesi yerine \u00f6zel hakeme de g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilir. Arabulucuya ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 sebebiyle davan\u0131n usulden reddi h\u00e2linde ret karar\u0131 taraflara resen tebli\u011f edilir. Kesinle\u015fen ret karar\u0131n\u0131n da resen tebli\u011finden itibaren iki hafta i\u00e7inde arabulucuya ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 g. \u0130\u015fe \u0130ade Davas\u0131n\u0131n Sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fe iade davas\u0131na dayal\u0131 olarak yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda h\u00e2kim i\u015f\u00e7inin iddialar\u0131n\u0131 ge\u00e7erli bulmaz ve i\u015fveren taraf\u0131ndan yap\u0131lan feshin ge\u00e7erli bir sebeple yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na kanaat getirirse davan\u0131n reddine karar verir. Bu durumda art\u0131k i\u015f\u00e7inin i\u015fe iadesinden s\u00f6z edilemez.<\/p>\n<p>H\u00e2kim i\u015f\u00e7inin iddialar\u0131n\u0131 ge\u00e7erli bulur ve yap\u0131lan feshin ge\u00e7erli bir sebebe dayanmad\u0131\u011f\u0131na kanaat getirirse davan\u0131n kabul\u00fcne karar verir. Kesinle\u015fen mahkeme karar\u0131n\u0131n tebli\u011finden itibaren i\u015f\u00e7i on g\u00fcn i\u00e7inde i\u015fverene i\u015fe ba\u015flamak i\u00e7in ba\u015fvurmak zorundad\u0131r. Aksi takdirde i\u015f\u00e7i i\u015fveren ba\u015fvuru yapmazsa i\u015fverenin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu fesih ge\u00e7erli hale gelecektir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i on g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre i\u00e7erisinde i\u015fverene i\u015fe ba\u015flamak i\u00e7in ba\u015fvuru yaparsa, i\u015fveren bir ay i\u00e7erisinde i\u015f\u00e7iyi i\u015fe ba\u015flatmak zorundad\u0131r. E\u011fer i\u015fveren i\u015f\u00e7iyi i\u015fe ba\u015flatmazsa, mahkeme karar\u0131yla belirlenen tazminat miktar\u0131n\u0131 \u00f6demek zorunda kalacakt\u0131r. Bu miktar, en az 4 ay, en fazla 8 ayl\u0131k \u00fccret tutar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7i i\u015fe ba\u015flat\u0131ls\u0131n veya ba\u015flat\u0131lmas\u0131n i\u015f\u00e7i, \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler i\u00e7in en fazla 4 ayl\u0131k \u00fccret ve di\u011fer haklar\u0131n talep edebilecektir.<\/p>\n<p><strong>VI. \u0130\u015e DAVALARINDA ZORUNLU ARABULUCULUK, G\u00d6REVL\u0130 VE YETK\u0130L\u0130 MAHKEME<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>ZORUNLU ARABULUCULUK <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>01.01.2018 tarihinden itibaren i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fmeye dayal\u0131 olarak talep edilecek i\u015f\u00e7ilik alacaklar\u0131, tazminat ve i\u015fe iade davalar\u0131 i\u00e7in dava a\u00e7madan \u00f6nce arabulucuya ba\u015fvurma \u015fart\u0131 getirilmi\u015ftir. Arabulucuya ba\u015fvurma dava \u015fart\u0131d\u0131r. Dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce i\u015f\u00e7i ya da i\u015fveren talepleri do\u011frultusunda arabulucuya ba\u015fvuru yapacak ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ilk olarak arabuluculuk m\u00fcessesinde arayacakt\u0131r. E\u011fer ihtilaf arabulucu ile \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmezse bu takdirde taraflar dava yoluna gidecektir. Dava zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcreleri yukar\u0131da belirtti\u011fimiz \u015fekilde ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>G\u00d6REVL\u0130 MAHKEME<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015f davalar\u0131nda g\u00f6revli mahkeme i\u015f mahkemeleridir. \u0130\u015f mahkemelerinin olmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde asliye hukuk mahkemeleri, i\u015f mahkemesi s\u0131fat\u0131yla g\u00f6revlidir.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>YETK\u0130L\u0130 MAHKEME<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015f mahkemelerinde a\u00e7\u0131lacak davalarda yetkili mahkeme, daval\u0131 ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015finin davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihteki yerle\u015fim yeri mahkemesi ile i\u015fin veya i\u015flemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer mahkemesidir. Daval\u0131 birden fazla ise bunlardan birinin yerle\u015fim yeri mahkemesi de yetkilidir.<\/p>\n<p><strong>VII. H\u0130ZMET TESP\u0130T\u0130 DAVASI<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>H\u0130ZMET TESP\u0130T\u0130 NED\u0130R?<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bir i\u015fyerinde i\u015fverenin i\u015f\u00e7iyi sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 yasakt\u0131r. Sosyal devlet ilkesi gere\u011fince i\u015f\u00e7i sigortal\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak zorundad\u0131r. Bazen i\u015fveren taraf\u0131ndan sigortas\u0131z ya da eksik sigorta yat\u0131r\u0131larak i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilmektedir. Bu durumlarda \u0130\u015f\u00e7i sigortas\u0131z ya da eksik sigorta ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerin sigortal\u0131 hale getirilmesini dava edebilir. \u0130\u015fte bu t\u00fcr davalara hizmet tespiti davas\u0131 denir. Bu dava ile sigortas\u0131z ya da eksik sigorta ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilen i\u015f\u00e7ilerin sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler, sigortal\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f hale getirilir.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>H\u0130ZMET TESP\u0130T\u0130 DAVASININ KO\u015eULLARI<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i sigortas\u0131z ya da eksik sigorta ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi andan itibaren hizmet tespiti davas\u0131 a\u00e7abilir. Ancak bu davan\u0131n da a\u00e7\u0131labilmesi baz\u0131 hukuki \u015fartlara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re;<\/p>\n<ul>\n<li>Hizmet tespit davalar\u0131nda Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu ile beraber i\u015fverene de husumet y\u00f6neltilmelidir.<\/li>\n<li>Dava edilecek olan i\u015fyeri 5510 Say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 h\u00fck\u00fcmlerine uygun \u015fartlar\u0131 sa\u011flayan i\u015f yerlerinden olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130\u015f\u00e7i bu i\u015f yerinde sigortas\u0131 ya da eksi sigorta ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bu durumun kurumca daha \u00f6nce tespit edilmemi\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/li>\n<li>Hizmet tespit davas\u0131nda dava konusu uzun vadeli sigortalar olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Hizmet tespiti davas\u0131 5 y\u0131ll\u0131k s\u00fcresi zarf\u0131nda a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>H\u0130ZMET TESP\u0130T\u0130 DAVASINDA \u0130SPAT<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hizmet tespiti davalar\u0131 kamu d\u00fczenine ili\u015fkin davalard\u0131r. Hizmet tespiti davas\u0131nda ispat y\u00fck\u00fc o i\u015f yerinde sigortas\u0131z ya da eksik sigorta ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden i\u015f\u00e7idedir. \u0130\u015f\u00e7i bu iddias\u0131n\u0131 tan\u0131k da dahil her t\u00fcrl\u00fc delil ile ispat edebilir. Tan\u0131k olarak g\u00f6sterilecek ki\u015filerin o d\u00f6nemde \u00e7al\u0131\u015fan bordrolu \u00e7al\u0131\u015fanlardan olmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Yarg\u0131tay tan\u0131k delilen dayan\u0131lm\u0131\u015fsa, bu tan\u0131klar\u0131n bordrolu tan\u0131klar ya da kom\u015fu i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fan olmas\u0131na \u00f6nem vermi\u015ftir. Bu a\u00e7\u0131dan tan\u0131k olarak g\u00f6sterilecek ki\u015filer \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Tan\u0131k beyanlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda i\u015fyeri ile alakal\u0131 i\u015f\u00e7inin dava konusu i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren her t\u00fcrl\u00fc yaz\u0131l\u0131 bilgi, \u00a0belge ve evrak da mahkemeye delil olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>H\u0130ZMET TESP\u0130T\u0130 DAVASINDA ZAMANA\u015eIMI<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hizmet tespit davas\u0131 kamu d\u00fczenin ili\u015fkin davalard\u0131r. Hizmet tespiti davas\u0131nda kanun 5 y\u0131ll\u0131k hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u015f\u00e7inin hizmetinin ge\u00e7ti\u011fi y\u0131l\u0131n sonundan ba\u015flayarak hesap edilir. E\u011fer i\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015fse, i\u015f\u00e7inin \u00f6l\u00fcm\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak hak kazanan miras\u00e7\u0131lar i\u015f\u00e7inin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden itibaren 5 y\u0131ll\u0131k hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7erisinde hizmet tespiti davas\u0131 a\u00e7abilirler.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong>H\u0130ZMET TESP\u0130T\u0130 DAVASINDA G\u00d6REVL\u0130 MAHKEME<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hizmet tespiti davalar\u0131nda g\u00f6revli mahkeme i\u015f mahkemeleridir. \u0130\u015f mahkemelerinin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde asliye hukuk mahkemesi i\u015f mahkemesi s\u0131fat\u0131yla g\u00f6revlidir.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong>H\u0130ZMET TESP\u0130T\u0130 DAVASINDA YETK\u0130L\u0130 MAHKEME<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hizmet tespiti davalar\u0131nda yetkili mahkeme; i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015f yerinin bulundu\u011fu yer mahkemesidir. Daval\u0131 i\u015fverenin, davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihteki yerle\u015fim yeri mahkemesi de yetkili mahkemedir. Daval\u0131lar\u0131n birden \u00e7ok olmas\u0131 halinde daval\u0131lardan herhangi birinin yerle\u015fim yeri mahkemesi de yetkili mahkemelerdendir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]\u0130\u015e\u00c7\u0130L\u0130K ALACAKLARINA DAYALI DAVALAR I. \u0130\u015e S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130 NED\u0130R? \u0130\u015f\u00e7i\u00a0ve i\u015fveren aras\u0131nda imzalanan, i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 i\u015fverenin de \u00fccret \u00f6demeyi \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6zle\u015fmedir. \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri belirli ya da belirsiz s\u00fcreli yap\u0131labilir. Bu s\u00f6zle\u015fmeler her iki taraf da bor\u00e7 y\u00fckleyen s\u00f6zle\u015fmelerdir. \u0130\u015f hukuku i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131ndaki ili\u015fkinin d\u00fczenlendi\u011fi hukuk dal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f hukukun do\u011fu\u015funun sebebi i\u015f ili\u015fkisinde daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/227"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=227"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":322,"href":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/227\/revisions\/322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vezirhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}